Deze pagina is vernieuwd op 31 maart 2011
ACHTERHOEK 40 - 45 Hier vindt u informatie en verhalen over deze periode gezien vanuit de Achterhoek Andere delen die ik al behandeld heb vindt u HIERWelkom in het item
Omdat dit een stuk geschiedenis van de Achterhoek is en het dit jaar 70 jaar geleden is dat de oorlog in Nederland begonnen is en dit in mijn ogen nooit meer mag gebeuren, wil ik het komende jaar aandacht hieraan besteden. Ik probeer het op een eenvoudige en zo luchtig mogelijke manier te doen, gezien mijn doelstelling van de site. Ik wil dit doen door een jaar lang elke maand een onderwerp over deze periode te bespreken. Wanneer u op de Lichtblauw onderstreepte woorden klikt, dan kunt u meer achtergrondinformatie lezen of indien aanwezig verhalen van lezers Deel 14: DE BEVRIJDING: Wat ging er aan vooraf, hoe ging het in de Achterhoek en wat gebeurde er daarna, aangevuld met een monumentenlijst, een bevrijdingsroute en een aantal persoonlijke verhalen. WAT GING ER AAN DE BEVRIJDING VOORAF: Na 4 jaar onderdrukking werd Zuid - Nederland bevrijdt en wel in september 1944. Voorafgaand aan deze bevrijding werd Frankrijk bevrijdt op 6 juni 1944, dat bekend staat onder de naam D DAY. Vanuit Engeland kwamen de geallieerden, (Dus de bevrijders) via Normandië aan land en dat was het begin vd bevrijding van Europa. In september kwamen de Amerikanen oa. in Eijsden en Mesch en 2 dagen later werd Maastricht bevrijdt, Deze bevrijding was onderdeel van MARKET GARDEN. Deze operatie hield in dat Britse, Poolse en Amerikaanse troepen via de lucht (Market) en via de grond (Garden) Nederland zouden bevrijden. Het lukte dus niet om verder te trekken, maar Zeeland werd nog wel bevrijdt, dit deden ze door de dijken in Walcheren te bombarderen, zodat Walcheren onder water kwam te staan en de Duitsers vluchtten naar drogere oorden. Het gevolg van deze mislukte operatie was de HONGERWINTER, waar ik al eerder over schreef. Koning Wilhelmina en de regering kwamen 13 maart weer naar Nederland. Nadat de Achterhoek bevrijdt was, zie hieronder, was Nederland 5 mei 1945 echt helemaal vrij. Op de site van WWW.GESCHIEDENIS24.NL vindt u meer achtergrondinformatie over de bevrijding in het algemeen. Het heeft jaren geduurd voor men weer over Duitsers kon praten, laat staan er mee om kon gaan. Gelukkig is het tegenwoordig weer normaal, al blijft de voetbalwedstrijd Nederland - Duitsland altijd nog een beetje beladen, maar dan gelukkig in sportieve sfeer. Ook bij de verschillende herdenkingen, zie onder, worden steeds vaker Duitsers uitgenodigd. BEVRIJDING ACHTERHOEK Een aantal Canadeze eenheden trokken dus naar onze Achterhoek, als eerste kwamen ze aan in Dinxperlo en Elten, 23 maart. Daar werd zwaar gevochten en Goede Vrijdag, 30 maart, was het dan zover en konden de Canadezen verder oprukken. Ik zal hier een aantal punten noemen die ik via boeken en internet gevonden heb. Dit is uiteraard niet alles, dus u kunt altijd een aanvulling opsturen. Barchem: De Duitsers staken een uur voor de bevrijding een plaatselijk hotel in brand, omdat daar munitie opgeslagen lag. Hoewel de bewoners nog met man en macht geblust hebben, is het hotel verloren gegaan. Doesburg: Hier woedde een hevige strijd en op het hoogtepunt vd strijd waren er 20 ontploffende granaten per minuut. Doetinchem: Hier werd heel fel strijd geleverd en vele Doetinchemers vluchtten hun stad uit. Bijna alle gebouwen rond de kerk zijn vernietigd. Groot Dochteren: Duitsers staken de pastorie en de garage van Coop. Landbouw in brand, want daar lag munitie in, door de hevige explosie is een deel vd. kerk verwoest. Laren: Hier vond een tankslag plaats. In de dorpsschool lag ook munitie en de school en het pand vd. plaatselijke bakker werden beide ook vernield. Na 2 dagen strijd werd Laren ook bevrijdt. Lochem De Duitsers gaven zaterdags voor Pasen nog een verordening (bevel), dat men na 14.00 uur niet meer de straat op mocht. Deed je dat wel dan werd je doodgeschoten. 1 april om 12 uur lieten de Duitsers de telefooncentrale nog springen. Omdat er geruchten waren dat Duitsland een tegenaanval zou doen, vluchtten vele Lochemers naar Barchem. Winterswijk: Hier boden de Duitsers veel tegenstand, later vluchtten ze richting de Duitse grens. Zutphen: De Duitsers hadden alle belangrijke gebouwen verwoest. Het verzet duurde een week. Men mocht niet naar buiten, je werd anders doodgeschoten. Er was geen waterleiding meer.
De bevrijding op data en alfabetische volgorde : 30 maart 31 maart: BREDEVOORT, GROENLO, LICHTENVOORDE, WINTERSWIJK 1 april 2 april ALMEN, BAAK, DOETINCHEM, HUMMELO, LOCHEM 4 april: 8 april: 16 april Heb hier alleen de plaatsen staan, waar informatie is te vinden op het internet. Dus klik op de plaatsen voor meer info over de betreffende bevrijding. Van andere plaatsen heb ik helaas niet echt iets concreets gevonden. Mocht u dus daar info over hebben, dan hou ik me aanbevolen. Ook na de bevrijding vielen er nog doden, zo zijn er bv bij de Walmolen in Doetinchem, tien kinderen en 4 soldaten omgekomen door ontplofte mijnen, zie het bericht vd GELDERLANDER. In Aalten kwamen drie kinderen om die met munitie aan het spelen waren HIER. Hier ziet u een aantal websites met meer informatie over de bevrijding in de Achterhoek: ACHTERHOEK IN KLEUR Op deze site ziet u een filmpje van Hans Hendriks, die een filmpje gemaakt heeft met fotomateriaal vd bevrijding. ZELHEM. Niet alleen Zelhem, maar ook de omgeving van Zelhem. DE WEDEROPBOUW In de eerste dagen na de bevrijding was er uiteraard veel feestvreugde, er werd gedanst, de soldaten trakteerden op sigaretten en chocola enz. Mijn moeder, die toen bijna drie was, herinnert zich de bevrijding nog heel goed. Mijn opa, was met haar op de fiets achterop in een kinderzitje naar het dorp gereden. Toen hij de feestende menigte zag, heeft hij de fiets tegen een muur van een huis gezet en in zijn enthousiasme vergat hij dat mijn moeder achterop zat. Zij heeft dus behoorlijk angstige momenten meegemaakt, alleen in een hossende menigte en vast in een fietszitje. Maar gelukkig is alles goed gekomen met haar. Maar na de eerste roes kwam het verdriet, velen hadden familie verloren, vele huizen en andere gebouwen lagen in puin, zeker ook in de Achterhoek. Dus na de vreugde was er ook een periode van rouw en verdriet om het gemis van alles wat ze verloren hadden. Maar daarnaast was er ook het besef dat het leven weer opgepakt moest worden. Het puin moest geruimd worden en weer nieuwe huizen gebouwd etc. Omdat vele mannen in de oorlog gesneuveld waren, hielpen ook de vrouwen mee aan het herstel van Nederland. Daarnaast kreeg men hulp van het MARSHALLPLAN. Dit was een financiéle ondersteuning vd. Amerikanen, bedacht door de heer Marshall. Men kreeg dus geld om de economie weer op peil te krijgen en het leven weer op te pakken. Daarnaast was dit voor de Amerikanen ook bedoeld als propaganda, want men was bang voor de communistische invloeden van de Russen. De banden met Rusland verzwakten nl in rap tempo. Door dit plan en de vastberadenheid vd Nederlanders om er samen de schouders er onder te zetten, bloeide Nederland weer op, zeker in de 50ér jaren en zij hebben er met zijn allen voor gezorgd dat we nu in een vrij, sociaal en ecomisch goed land kunnen wonen. DISTRIBUTIEBONNEN: GELDZUIVERING NA DE OORLOG Het was de taak van Piet Lieftinck (1902 - 1989), de toenmalige minister van Financiën, om direct na de oorlog het geldstelsel te zuiveren. Vanaf 26 september 1945 werden alle bankbiljetten ongeldig verklaard, banktegoeden werden geblokkeerd en het bankgeheim werd opgeheven. Deze maatregelen werden genomen zodat de regering de hand kon leggen op geld dat door zwarthandelaren en collaborateurs was verdiend tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarbij kwam nog een algehele bezitsregistratie en elke Nederlander kreeg voor de week tot 3 oktober een nieuw bankbiljet van tien gulden. "Het Tientje van Lieftinck". 18 september 1949 devalueerde Engeland het Britse pond met ruim dertig procent. Aanleiding daartoe was de haperende economie in de Verenigde Staten zelf. De Amerikanen wilden meer exporteren naar Europa, maar de Britse regering vreesde die concurrentie. Door de onrust die dat wereldwijd veroorzaakte besloot minister Lieftinck twee dagen de Beurs te sluiten. 22 september 1949, volgde Lieftinck de Britten en liet ook de Nederlandse gulden met dertig procent devalueren. ANNEXATIEVERZOEK WAT GEBEURDE ER MET DE NSB' ERS Aan het einde vd oorlog vluchtten vele Duitsers naar hun eigen land, Nsb - ers konden dat niet, zij waren immers Nederlanders. De grote koppen, zoals Mussert werden gevangen genomen en in de gevangenis van Scheveningen gestopt en kregen de doodstraf, althans 44 vd 154. Voor de anderen werd het veranderd in levenslang. Deze 154 mensen waren de top vd partij en zo werd de partij meteen opgeheven. De burgers die de nsb politiek aanhingen werden ook gevangen genomen en in diverse kampen ondergebracht. Ook werden de huizen leeggehaald en onder de oorlogsslachtoffers verdeeld. De vrouwen werden allemaal kaalgeschoren, zo kon men zien wie er "fout" waren in de oorlog. De nsb'ers hebben het vele jaren moeilijk gehad in ons land, zo hadden ze het moeilijk bij sollicitaties, konden niet meedoen in het verenigingsleven, zelfs kinderen uit de gezinnen werden nog gepest en zij mochten nog jaren niet met andere kinderen spelen. Ik weet nu zelfs nog namen van families die in Winterswijk "fout" waren. Daar werd in mijn jeugd, de 70ér jaren, nog over gesproken. BEVRIJDINGSFEESTEN, MONUMENTEN, HERDENKINGSARTIKELEN ETC : Ieder jaar herdenken we op 4 en 5 mei de oorlog. 5 mei staan we om 20.00 uur 2 minuten stil bij de overledenen uit de oorlog. Van oorsprong alleen de doden uit de Tweede Wereldoorlog. Tegenwoordig herdenken we alle dode burgers en soldaten die in ons land verongelukt zijn, dus ook met missies in het buitenland. We noemen dat DODENHERDENKING. Dit is een nationaal gebeuren, door het hele land worden plechtigheden gehouden. De bekendste zijn de herinnering op de Dam 5 mei herdenken we de BEVRIJDING. Ieder jaar worden er bevrijdingsfestivals etc georganiseerd om te herdenken dat we vrede hebben. Dit wordt eens in de 5 jaar groots gevierd, dan is iedere Nederlander in principe vrij en wordt er ook meer georganiseerd dan de bij de jaarlijkse vieringen. Dit gebeurt altijd bij de ronde getallen, vorige jaar was het dus 65 jaar geleden en werd het groter gevierd. PERSOONLIJKE BEVRIJDINGSVERHALEN DIE IK ONTVANGEN HEB: VERHAAL VAN KEES VAN DE MEISTER. Hij vertelt over het geschenk dat hij kreeg van de Canadese bevrijders VERHAAL VAN GAIT DE STRIEKER. Hij vertelt over zijn beleving van de bevrijding in Zelhem. VERHAAL VAN HANS. uit Limburg Dit was een kleine greep uit de stakingen die er geweest zijn in Nederland, Er zal vast nog meer te vertellen zijn, dus mocht u een aanvulling hebben, schroom niet en laat het me even weten. Wilt u mij verhalen of foto's sturen, dan kunt u contact met mij opnemen via het vlaggetje beneden of via het reactieformulier in het menu, zodat ik u mijn emailadres kan geven.
De bedoeling was om naar de rivieren te trekken en zo de Duitsers de pas af te snijden en verder naar het oosten op te rukken, zodat ze op die manier het Ruhrgebied in Duitsland konden aanvallen. Helaas is dit niet gelukt, bij Arnhem ging het mis, de troepen waren er niet op tijd en de Duitsers gaven veel weerstand. Een film die deze operatie laat zien is het bekende "Een brug te ver", Via DEZE LINK kunt u een filmpje bekijken over deze operatie.
De capitulatie (overgave) werd getekend in HOTEL DE WERELD te Wageningen.
In maart 1945 trokken Canadezen de Achterhoek in, dat kwam weer naar aanleiding van de verovering van de BRUG VAN REMAGEN in Duitsland. Ook dit is verfilmd en staat bekend als "The bridge at Remagen".
AALTEN, DINXPERLO, NETTERDEN
Ook in Baak is een drama met 11 kinderen gebeurd een dag na de bevrijding, hier werden ze gedood door een granaatscherf, dit kunt u HIER.
lezen
leest u er meer over.
Tot 14 januari 1952, waren de distributiebonnen er nog. Koffie was destijds het laatste artikel dat nog op de bon was, zie ook HET DAGELIJKS LEVEN IN DE OORLOG.
19 september 1950. Nederland kwam straatarm uit de Tweede Wereldoorlog. Er was gebrek aan alles. De productie lag nagenoeg stil en in die periode was ons land afhankelijk van de import uit het buitenland voor alle noodzakelijke goederen. Geld om dat te bekostigen was er echter nauwelijks. Daarom hield de Nederlandse regering de economie, van ons land, in een ijzeren greep. Veel goederen bleven nog op de bon, zie boven. De regering was bang dat er anders een oncontroleerbare inflatie zou ontstaan. 
Het bijzondere aan deze gebeurtenis was dat er een nieuwe fase in de economische naoorlogse geschiedenis werd ingeluid. De economie in ons land kon opnieuw haar vleugels uitslaan. En de Nederlandse regering concentreerde zich alweer op de export. De ergste armoe was voorbij. Door industrialisatie en de export groeide de welvaart in Nederland snel. ( met dank aan de heer Boonstra van de Nostalgiekrant)
Een ander aspect was de annexatie van Duitsland, Nederland wilden voor de geleden schade vele stukken grond hebben en heeft daar ook echt voor gestreden, uiteindelijk kregen ze een paar plaatsen, waaronder Elten, dat inmiddels weer Duits grondgebied is. Hier kunt u meer over lezen op WWW.WIKIPEDIA.NL
Ook Winterswijk had een kamp, nl KAMP VOSSEVELD. Dit was een voormalig NAD kamp. Dit was een kamp vd NEDERLANDSE ARBEIDSDIENST. Omdat er veel NSB aanhangers waren werd dit kamp gebruikt, waar ruim 500 mensen verbleven. Eerst was er nog geen omheining, maar de NSB'ers waagden zich blijkbaar niet buiten het grondgebied. Er werd overigens wel redelijk goed voor ze gezorgd, want er was een ziekenbarak en er kon ook gewerkt worden. Hier hebben ze enkele jaren gewoond.
met de Koningin. Ook de Waaldorpervlakte is een bekende. Beide kunt u ieder jaar op tv volgen. Maar ook alle plaatsen in de Achterhoek hebben een plechtige herdenking. Meestal bij een oorlogsmonument, zie de MONUMENTENLIJST.
Meteen na de oorlog werden er al uitingen voor de feestvreugde gemaakt, zo maakten de vrouwen voor hunzelf een BEVRIJDINGSROK, ook wel Nationale feestrok genoemd. Dit was een rok gemaakt van kleurige lapjes genaaid op een oude rok en aan de onderkant driehoekjes met de datum 5 mei 1945 of andere gedenkwaardige data's. Deze rok stond symbool voor de wederopbouw en de vernieuwing van Nederland, tevens werd het een vorm van verwerkingstherapie, want door het samen naaien van deze rokken kon men verhalen vertellen en steun zoeken bij elkaar.
Ook werden er gebruiksvoorwerpen gemaakt die herinnerden aan de bevrijding of zoveel jaren bevrijding. De foto hieronder laat enkele bekers zien, die ikzelf in het bezit heb, maar er waren uiteraard vele andere voorwerpen, bordjes, karaffen etc.
Ook werden er BEVRIJDINGSSTRIPS, getekend en ANSICHTKAARTEN gemaakt. 
