GRETE VAN TÖNNEKES TONE

Iej hebt natuurlek wah deur dat dit neet eur eigen name is. Den blif in dit verhaal ok verborgen, maor de leu in 't darp wet drommels good wee as 't is as de name te passe kömp. Grete was ne onmundeg bazeg wief en euren Tone zat dufteg onder den pantoffel. Op zich is dat neet zo'n spul, maor Grete was in huus ne grote slonze en ze leet den huusholdink däöneg versloffen. Wal had ze altied en aoveral den mond vol aover ne ander. Kwaodsprekken kon zee astertoo. Egaals was ze op de klep um 't leste niejs an de weet te kommen.

De leu uut 't darp helen eur op afstand, en allene as ze der neet onderuut konnen, as Grete is bie den dokter in de wachtkamer zat of zo, sprokken ze met eur, maor dan wodden ze vaste neet wiezer emaakt as dat ze was. Neet dat Grete neet vernomp dat de leu um eur de mond too helen, oh nae. An zo wat door steuren ze zik geels neet an, ze had ne brödde veur de kop van minstens vief duum dikke! Egaals von ze wal weer ne andere kletstante, in den enen of anderen hook van ’t darp, waormet zee eure slachtoffers deur de stront kon halen. De leste jaoren was ter flink wat import ekommen, en daor onder zat ok nog wal is olde kunnegheid. Eurn Tone was hier geboorne, maor zee kwamp van 'n darp kort an 't Aoveriesselse.

Zo was ze op ne dag is met de bus naor Zutphen egaone. Ze had de tasse al rap vol boodschappen en wodden meu van 't geslep. Grete beslot um ne kummeken koffie te nemmen in 't Volkshuus. Good en wal zat ze der, too der ne jonge deerne op den vriejen stool an eur täöfeltjen plaatse nomp. Dee had 't karbies ok good vol en nog ne paar pekskes lös onder den arm. Al rap wazzen ziele an de praot en ok 't deerntjen kon den rebbel bés reurn.

Too ze in de gaten kregen dat ze beide uut 't zelde darp kwammen was 't hekke van den dam. “Poh sie”, sprok Grete;” Waor mot iej der dan ene van waene, ik kenne ow jao gaar neet?”. 't Deerntjen kek Grete an en vertellen too dat zee nog neet zolange in 't darp wonen. "Kiek, lao'k ow gelieks maor zeggen wee a'k bunne, dah pröt makkeleker, ik bunne Dinie van 't Waomelink uut Borkelo en ik bunne van mei bie Henk van den Ulk in-etrouwd, jao en dan ken iej natuurlek iederene neet dreks, maor ik zalle in den kommenden tied nog genog kunnegheid op done dacht ik zo”.

“Nae maor, nae maor”, dach Grete: “Dat dink is nog zo greun as gres, dee kan'k mooi uutheurn”. Ze reurn in 't koffieköpken, tot ze deur kreeg dat 't dink läög was. “Gao'j ok met de busse van half twee op huus an, of was iej van 't zinne um nog wat langer te blieven?”. Dinie kek op eur polsklöksken en zoog dat 't good half twee was. “Jao, dah waa'k wah van plan, maor ik zee da'w ons dan häösten mot wiej hebt nog maor ne paar menuten.
Ze rekkenen af en schotten op 'n draf naor de bushalte. Good en wal stonnen ze daor too de bus kwamp anriejen. De vrouwleu worsteln zik met eure pekskes 't trepken op en leten zik op de banke achtern chauffeur too pleern. Met rooie köppe van 't harde lopen zatten ze daor nog effen nao te hechten.

Too’t ze eenmaol op aosem was trok Grete alle registers lös. In de rappegheid gink zekers de helfte van de leu uut 't darp bie eur aover de tonge.'t Lek wah ne mechinegeweer dah water ekeuld was, want zo now en dan praoten ze ok nog knap vochteg. Op 'n zeker ogenblikke was 't neudeg dat ze efkes mos uutblaozen. Zó, noe wol ze dan wal is wetten wat veur niejs of dèn jongen gebbel wal neet veur eure luustergeerne oorne zol hemmen.

Maor daor had ze zik dufteg op verkekken. 't Deerntje had den stortvlood van weurde rösteg aover zik hen laoten kommen. Zee was 't geklets meer as zat, en was absoluut neet van plan um zik deur dee tange uut te laoten heurn. Mensekinder wat ne hapschere van ne mense was mien dat.
Too’t er gin aosen kwamp trok Grete zelf alle registers weer lös. “Jao, deerne now wet ik weer waor as iej woont. Ja mo'j heurn, eiges bun'k ok import, maor Henk van den Ulk den ken ik wah, jao, jao, iele zit door vlak näöst den Brooksen bakker.

Daor zo'k mie'j maor neet al te völle met inlaoten. Da’s mien ne mense, a'k ow door ne beuksken aover lös doo. En dan dee zönne van eur, ik hebbe mie laoten vertellen dat zik dèn an ene van de meiden vergreppen zol hemmen. Jao, Diekske van Puuster Gerrat hef eiges ezene dat e al ne maol of wat op 't plietsie buro is ewes”.

“Oh?, zowat is miej anders neet bekend, en daorbie ik zal ow eerlek zeggen dat ik daor ók niks gin bosschop an hebbe. Dee leu hebt euren eigen huusholding, en wiej hebt de onze. Ik kanne good met ze, en ik magge ne ander geerne in ziene weerde laoten. Zelf gao'k ok neet geerne aover de tonge. Kottens had ter ene den bie ons op vesite was, ok ne heel verhaal aover ne mense hier uut 't darp, um van te spiejen zó'n spul was mien dah, as door ok maor de helfte van waor zol waen fo’j fo’j, maor ik zei ow al, zukke verhalen gaot bie mie 't ene oor in en 't andere weer an uut”.

Dah was kaf op de mölle van Grete. "Zo, zo? En aover wee gink dah verhaal dan wah? Daor zo'k toch wal geerne eets meer aover willen heuren!”.
“Ik motte ow eerlek bekennen dat mie de name ontschotten is, warkelek woor, ik zolle neet wetten ho dah mense heiten".
“Maakt ok neet uut, miej aoverkömp zo eets ok wal is. Maor wat wodden der dan van dat mense verteld? A’j mie now is ne kleinegheid uut de deuke doot, dan kan’k der misschiens wal op kommen”.
“Jao noh, waor gink 't ok allemaole weer aover, zo as ik kon begriepen zat ter ginnen goeien haor an dah mense an”, zo begon Dinie eur verhaal.
“ 't Mot ne allemachteg lui wief waen, dat euren gansen huusholding in de soep löt lopen. Jao, en wah egaals de mond lös aover ne ander. ’t Is volgens zeggen ne alderakelegst varken van ne mense.

Ze schilderd zik op as ne deerne van amper twinteg, en zee is jao al dikke in de viefteg. De leu hebt 't ter aover dat ze ok neet vies is van ne anderen keerl, en ze mot der al is ne maol of wat met ene tussenuut waen ewes. Jao, en 'n veurkind hef ze ok al. En eeuweg en altied op de pronk uut, en dan van dee deftege klere an, maor met de konte vol schuld. Maor foj toch, wat bun'k an 't kletsen, um beroerd van te wodden. Lao'k de mond maor too done, ik zolle mie der haoste eiges an bezundegen”.

Maor now leet Grete euren prooi neet lös. “ Luusterd is deerne, 't is natuurlek zunde da'j neet meer op dee name könt kommen, der wil mie zo ok niks te binnen scheten”
“Ho, wacht is effen, ik geleuve da'k 't weer wette”, bedach Dinie zik.” 't Was ok zo'nne vrömde name. Jao, now he'k 't gleuf ik weer in de gedachten. Grete van tunnekes Tone wodden ze eneumd. Vrömde name, vin iej ok neet dan? Ik kenne 't hele mense neet, maor dee kom ik nog wah ne maol tegen in 't darp". Dan ston Dinie op en tikken ze den chauffeur op den scholder. " Ik wolle der daor bie de halte wal uut”. Dan draeien ze zich umme naor Grete: “ nòh 't beste heur!”.

Wim Bluemers, 12 febrewari 2003

Wilt u meer lezen van wim klik dan op WIM BLUEMERS.