Welkom in het

LEESZAAL - ARCHIEF

Hier vindt u Achterhoekse verhalen en gedichten. Voor meer verhalen en gedichten kunt u kijken in het archief

Nun haben sie ihn endlich,den "Lumpenhund und galgenstrick", den Schinderhannes.Im Taunus haben sie ihn aufgegriffen, haben ihn von Limburg nach Wiesbaden gebracht, wo er eine Nacht im Uhrturm saß. In Frankfurt wurde er den Franzosen übergeben, weil seine Untaten ja meist auf dem linken Rheinufer,in dem von den Franzosen besetzten gebiet,das seit dem Frieden von Lunéville(1801)franzosisch war, verübt worden waren.

Zo steet 't eschreven in Duutse verslagen uut dee tied, noe neet bepaold ne complement veur onzen Hannes, dèn deur alles wat de leu der later bie eprakkezeert hebt, 'n woren volksheld was ewodden. Op 'n mooi in-ekleurden tekening,dèn te vinden is in de archie-ven van den Mainzer Stadbücherei, steet hoo of hee samen met ziene consorten, an hande en veute deur zwore kettens an mekare vaste eklonken, op den 16den Juni 1802 naor Mainz wodt aover ebracht. Ok ziene vrouwe Julchen steet der op, al is ze dit maol in de rökke en neet as gewoonlek nét as de mansleu dee Hannes as euren hoofdman uut-ekaozen hadden, in ne bokse.Hannes dreg op 't plaatjen ne vere op den hood woordeur wiele um as rover-hoofdman könt kennen. De weitasse woorop e deur zien Julchen in mooie sierstekken de levelingsname "Johannes durch den Wald" had laoten borduren, hef e dit maol neet um de nekke hangen. Dreks achter um löp Zwarten Jonas, dan komt Weber, Reinhard en Hannes ziene Julchen. Achteran loopt de vrouwleu van Weber en Reinhard met de kinder.

Lange zit Hannes in veurarrest in den Mainzer Holzturm, dèn later in den volksmond nog altied den Schinderhannesturm zal blieven heiten.Zoas dat bie de Duutsers eigen is, Hannes ziene wandaoden wodt grondeg uut-epluust én op papier ezat, den helen procesgang beslöt ruum dreeduzend bladzijden, dee as heden ten dage nog in te zene bunt. As Hannes op 't schavot steet um deur de valbiele ne köpken kleiner emaakt te wodden kömp zienen 'nobelen' inborst nog effen naor baoven. "Ich habe den Tod verdient, aber zehn meiner Kameraden nicht", löt e de umstanders wetten,dan knalt de valbiele naor ondern.

Wat mot Hannes veur uutstraoling ehad hemmen dat de bendeleden 'm as jongen snuiter,veer joor doorveur, tot euren anvoerder maken en um deur dikke en dunne volgen. Zol 't ekommen waen deur 't hondsbrutaole stuksken dat e in Meisenheim eflikt had, too e 's aovens bie ne leerlooier 'n stuk of wat beestevelle estaolen had en 'm dee den anderen margen, too den looier nog neet emarkt had dat e ze kwiet was, tegen good geld verkoch?

't Volk door, had ter schik van dat e dèn looier op zo'nne menere bie de bene ekregen had. Dat meesmulend lachen gink aover in bewondering too 't Hannes lukken um ongezeen uut den ondergrondsen gevangenis van Sim-mern te ontsnappen!

Wat kon de raeden waen dat dèn jongen Hannes al zo vrog op 't verkeerde pad trechte kwamp? Hee wodden geboorn in Miehlen bie Nastätten in den Taunus, en hee was door veur galge en rad op- egreuid. Zien vá, dèn vilder was van zien vak -mee van 't minste da'j in dee dage umhanden konden hemmen- wodden slagmaols op-epakt veur landloperieje.Doornäöst had e ok nog as beroepssol-daote zien geld verdeend. Ok Hannes zien moder kwamp uut ne vildersfamilie, nèt as zien grootva,'t was gruwlek min volk woorveur de leu geerne an't zied gingen, al was't vake allene al um den loch dee as ze bie zik hadden.

't Was totaal verkeerd egaone met Hannes naodat hee ne maol epakt was veur ne klein verbrekken. Ze hadden 'm an den schandpaol enaegeld en veur 't oge van ne bulte volk met de zweppe af-eranseld. Dah hadden ze better neet können doon, hee veulen hee zik doordeur zó vernederd dat e vanaf dat ogenblik zien eigen plan trok. God noch gebod steurn um nog. Zee zollen 'm kennen leern. Zienen vrieheidsdrang brach um aoveral woort e maor hen wol. De rieke boeren en handelaren in den umgeving bestaol e bie 't laeven en ok de ambtenaren dee belasting ophalen wazzen veur um neet veileg.

Kortumme, volk woor as Hannes van menen dat zee de arme leu 't vel aover de oorne trokken wazzen de klos.Net as de veldwach-ters en de kommiezen. Op dee manere kreeg Hannes 't volk,dat ok ne hekel an dee uutzoegers had,op zienen hand. Van allerhande starke verhalen gingen rond, en zelfs den roman-schriever Carl Zuckmayer warken met zienen roman "Heimatlicher Ballade" -woorin wodt beschreven hoo of den laevenslustegen Hannes van de rieken nömp en't an de armen gif- der an met um Hannes as ne soort volksheld op te voern.

Op't leste gingen Hannes en ziene kompanen zowied,dat ze zelfs de kampementen van Napoleon zienen bezettingsmacht op den lin-ker Rijnkante aovervelen. En dat brök eur op, zee wodden egrep-pen en uut eleverd an de Fransozen dee eur veur éns en altied 't handwark lichten. De leu wollen wah geerne ne soort van volksheld in 'm zene maor zo mooi as de leu 't wilt doon veurkommen was 't neet. Hannes was neet zo'n braaf heerschap. Hee had gewoon 't geluk dat Duutsland in dee dage versnipperd was in allerhande kleine staatjes en Koningsriekskes, zodat e makkelek uut de hande van ziene achtervolgers kon blieven deur bieveurbeeld simpel aover de bekke te springen dee de staatsgrenze was. Doorbie had e den tied mét,umdat de Franzosen deur 't volk ehaat wodden.

Dee wazzen eerst as bevrijders in ehaalt, umdat zee ne ende emaakt hadden an de uutbuiting deur de grootgrondbezitters. Lange gink dat neet good,want dee Franse soldaoten wollen zik eiges ok verrieken, zee gingen an't staelen en brandschatten. Ok de oorlogkommissaressen deien nog ne duit in 't zeksken en plukken de leu kaal tot op 't hemd.'t Gink eur now nog'n stuk slechter as onder de grote heren. Too dan ok onzen Schinderhannes en ziene bende de Fransozen begonnen te aovervallen en te bestaelen, wodden zee deur 't volk op hande edragen.Doordeur wodden d'n Schinderhannes woor 't in al dee verhalen aover geet, d'n groten volksheld dèn veur de onderdrukten opkwamp én de veldwachters en soldaoten achter zik an lokken,dee der op ebrand wazzen um "den Koning van 't Soonwald", te vangen. Hierdeur kreeg de gewone börgerieje kans um zik op de joor-markten uut te laeven, zónder dat ze dreks "onder den toren" terechte kwammen. Deur de joren hèn kreeg 't doon en laoten van Schinderhannes ho langer ho meer glans en wodden e vereerd as ne volksheld, ondanks dat hee as't ter op an kwam ne gewonen gauwdeef was. Hannes Bückler wodden deur de valbiele ne köpken kleiner emaakt, maor den onverzetteleken volksheld Schinderhannes laefd tot in onze dage, neet zoas e warkelek was, maor zo as 't volk um wol zene.

Wim Bluemers 7 november 1996 Bron: Kalender 1972. uutgever: Kalle Aktiengesellschaft 6202 Wiesbaden-Biebrich