Kunt u zich in het kort even voorstellen?

Op 1 augustus a.s. word ik 70. Dit betekent dat ik niet meer werk voor mijn ‘brood’. Ik werkte meer dan 25 jaar bij de Zwitserse Chocolademanufactuur Lindt & Sprüngli. Het is kwaliteitschocolade, die in Nederland helaas nauwelijks te koop is. De Nederlandse consument koopt liever chocolade van mindere kwaliteit voor minder geld. Nu ‘werk’ ik voor het IVN. Al 44 jaar en mocht voor het vele werk (eerlijk tienduizenden uren) een lintje van Hare Majesteit ontvangen. Ik heb in de 44 jaar wel 20.000 mensen door de natuur geleid. Maar het pronkstuk is de Natuurtuin Heebrig in Vijlen-Vaals. Daar maakte ik van een voormalige vuilnisbelt een botanische tuin, waar thans meer dan 500 verschillende planten groeien.

Hoe bent u op het idee gekomen om u bezig te houden met grenspa?

Natuurlijk vragen de deelnemers aan een wandeling ook andere dingen, dan alleen maar over planten. Omdat in mijn omgeving, Drielandenpunt te Vaals, heel veel verschillende historische en politieke grensstenen staan, heb ik mij ook in die materie verdiept.

Dit is een duidelijke foto van de Drieherengrenssteen. De steen is uit Gres Mammifere (Uiersteen) Dat is een heel bijzondere steensoort uit Belgie.

Toen ik ook nog op 15 april 2000, tijdens een wandeling, tussen een hoop puin een historische Adelaarsteen van de Stad Aken vond, was ik de koning te rijk. Inmiddels kan men die grenssteen bewonderen bij Google > Drieherensteen.

Toen ik die Adelaarsteen gevonden had, wilde ik ook de andere Adelaarstenen zien en in kaart brengen. Inmiddels hebben Miriam (mijn eega) en ik 20 Adelaarstenen gevonden. Sommige stenen staan midden in het bos, tussen het twee meter hoge Adelaarvaren. Ga dan maar eens zoeken !

Bent u alleen gespecialiseerd in grenspalen of zijn er ook andere facetten van de Heemkunde, zo ja welke?.

Ik hou mij niet alleen bezig met grenspalen/grensstenen. In Limburg staan veel devotiekruisen langs de weg. Af en toe krijgen die kruisen een likje verf.
Devotiekruisen zijn houten, stenen of metalen kruisen die langs de openbare weg staan. Natuurlijk uitsluitend in katholieke gebieden. Ik meen dat op de foto met de Drieherensteen ook een Devotiekruis staat. Ieder devotiekruis heeft een naam en een oorzaak of functie. Het devotiekruis naast de Drieherensteen, heet Horbacherkruis en werd gemaakt door de heer Guus Herbergs, heemkundeman in Bocholtz. Vroeger gingen de mijnwerkers uit Bocholtz te voet naar de mijn. Bij het Horbacherkruis kwamen ze bijelkaar en gingen dan samen naar de mijn, voor het zware ondergrondse werk.

Adelaarsteen met nummer 18 staat bij het historisch kerkje van Lemiers (Vaals) De steen werd toch maar achter een hekwerk geplaatst, want je weet maar nooit.

Kunt u in het kort vertellen wat Heemkunde is?

Wat is Heemkunde ? Beginnen we met de Latijnse tekst: “Homo patrimonio suo lupus !” (De mens is een wolf voor zijn erfgoed !) Dat geldt gelukkig niet voor alle mensen. Mensen die zich met heemkunde bezig houden, proberen erfgoed te beschermen. Helaas denkt de overheid daar anders over. De vorige week ontving ik een brief van de Provincie Limburg, waarin duidelijk werd gesteld dat historische grenspalen geen waarde hebben en dat hierover niet gecorrespondeerd kan worden. In Nederland maakt dus de overheid uit, waarover gecorrespondeerd kan worden ?!

Kunnen geïnteresseerden ook iets doen met, of voor, de Heemkunde of is het te gespecialiseerd?

Iedereen kan zich met Heemkunde bezig houden. Iedere plaats heeft wel iets uit het verleden dat het waard is bewaard te blijven. De Overheid is ontzettend vlug (en bij-de-hand) als het er om gaat iets dat oud is, af te breken. Van de prachtige stadsmuren en poorten, van onze middeleeuwse steden is bijna niets meer overgebleven. Daarentegen vinden we in Frankrijk, België en Duitsland nog echte middeleeuwse steden..

Waar kan men zich evt opgeven en wat zijn dan de eisen?

Iedere provincie heeft een Oudheidkundig- en Geschiedkundig Genootschap. Meestal is daaraan een Heemkundekring verbonden. Dus gewoon even vragen bij de gemeente, waar men woont. Ik ben momenteel lid van LGOG Limburg en Heemkundevereniging De Bongaard Simpelveld. Er zijn mensen bij die geschiedenis gestudeerd hebben, maar ook mensen die Heemkunde als hobby beoefenen, of alleen maar de vergaderingen en lezingen bijwonen.

Dit is het Drielandenpunt in Vaals. Links staat NL/D grenssteen nummer 193 (nummer 1 staat in Schengen en nr. 862 ergens in de Achterhoek, maar waar ?). In het midden staat een gietijzeren paal, het is de NL/B grenspaal nummer 1. Nummer 369 staat in het Zwin bij Cadzand. De steen rechts heeft geen functie. Staat er alleen maar vanwege de symetrie.Het is een fopsteen.

Is er ook iets dergelijks in de Achterhoek ?

Ik weet niet wat de Achterhoek op dit gebied te bieden heeft. Maar het is een kleine moeite om even bij de Provincie te vragen, waar de Heemkundeverenigingen gevestigd zijn. Natuurlijk kunnen geïnteresseerden ook zoeken bij WWW. De meeste verenigingen hebben tegenwoordig een site.

Waarnaar bent u op zoek.?

Ik ben op zoek naar de NL/D grenssteen met nummer 862. Na het Weense Congres (1815) werd in het zuiden van Nederland de grenssteen met nummer 1 geplaatst. Die plaats heet Schengen en ligt nu in Luxemburg. Zodoende staat op het Drielandenpunt in Vaals steen met nummer 193. De voorafgaande stenen staan dus in het buitenland.
In Nederland staan de stenen met nummers 193 tot 862. Nummer 862 is gelijktijdig nummer 1 van de Hannover-serie tot Dollard. (Nr. 1 tot 203) Als iemand mij kan vertellen waar grenssteen 862 staat, ben ik alweer een stukje verder.

Meer hierover is te lezen in ons verhaal

Vriendelijke groet, Heemkundige Historie Hans Hermans Heerlen (070529.NL/D)