Welkom in het item

ACHTERHOEK 40 - 45

Hier vindt u informatie en verhalen over deze periode gezien vanuit de Achterhoek

nav deel 3 over HET VERZET, in de Achterhoek, een persoonlijk verhaal van Jan over zijn ouders die in het verzet zaten.

Ik zal proberen de oorlogsverhalen zo getrouw mogelijk te vertellen, mijn ouders hadden een bakkerij met winkel, hierdoor was mijn vader vrijgesteld van weerplicht voor de bezetter. De oven werd met takkenbossen gestookt deze werden uit de Holterberg gehaald met paard en wagen.

Mijn ouders werkten voor het verzet, mijn moeder bracht vlugschriften weg en boodschappen voor div. mensen. Nu was het zo dat veel vergaderingen bij ons huis gehouden werden dat viel niet op, ook werden onderduikers en piloten op doorreis opgevangen.

Zo werden wapens voor de ondergrondse gedropt in de Holterberg door vrolijke Frans, deze piloot werkte bij de geallieerden en kwam vermoedelijk uit Twente, door te luisteren naar gecodeerde berichten op radio vrij Oranje, als ik het goed heb wist men als er weer wat gedropt zou worden
Mijn vader regelde een paard en wagen om weer hout op te halen, onder de takkenbossen werden dan de wapens verborgen en deze werden via de bakkerij verder getransporteerd in de broodmand welke op de transportfiets zat.

Ook werd er op deze manier clandestiengeslacht vlees naar onderduikadressen gebracht om ook deze mensen te voorzien in wat extra.
Het is een keer voorgekomen dat ze vlees wegbrachten met nog een collega bakker, dat de zware mand van de transportfiets viel en ja de broden met een varkenskop rolden over de straat, later is er smakelijk om gelachen, het is gelukkig goed afgelopen.

Mijn ouders en mijn 2 zussen en ik als baby sliepen in de voorkamer, deze lag achter de bakkerijoven wat veiliger was met overkomende V 1's en deze kwamen van richting Wierden, ook was in deze kamer een kruipluik in het laatste oorlogsjaar stond mijn wieg hier op.

Het is vaak voorgekomen dat neergeschoten vliegers hier een nacht ondergebracht werden voordat ze verder gingen.
Op een nacht werden er Engelse vliegers gebracht waarvan er Eén, een gebroken been had deze werd door onze (goede huisarts behandeld), deze was goed en wel vertrokken en de vliegers onder de vloer, toen kwam er een groep soldaten op bezoek, alles werd nagekeken, maar doordat ik op het luik stond, ging men verder, Het geluk was dan wel dat mijn vader in de nacht werkte en ze geen argwaan hadden dat mijn ouders gekleed waren, één van de vliegers was zo bang geweest dat hij onder een balk door verder was weggekropen en met veel moeite er weer uit kon komen.

Tijdens een nachtelijke razzia kregen mijn ouders ook bezoek doordat men vanuit de gang naar boven kon kijken zag je boven op de zolderslaapkamer een grote stalen tank liggen deze was voor de watervoorziening van de bakkerij, en lag in het schootsveld als men de trap zou opgaan. Er waren op dat moment mensen van de ondergrondse in huis voor een vergadering, enkele waren naar boven gegaan en er zaten er wat in een van de opslagruimtes voor het meel. Eén van de soldaten zei plotseling in het Hollands "Zeg het mij maar waar ze zijn, dan halen we niet alles overhoop". Waarop mijn moeder riep "Wat ben jij een smeerlap een Hollander" en hij wou zijn pistool trekken, op dat moment greep de Duitse officier, deze was van de weermacht en geen SS’er, in en met een herraus ging men weer weg. Iedereen met het zweet in de handen dat het zo was afgelopen.

Men heeft ook nog een poging gedaan om de N.S.B Burgemeester te doden, na een bijeenkomst van de ondergrondse kopstukken. Op de bewuste avond waren er enkele mensen op pad om dit uit te voeren, men wist precies welke jas de man droeg, een van de mannen zou hem in tegen komen lopen en de man die er achteraan kwam zou het schot lossen. Gelukkig had men op het laatste moment in de gaten dat men niet de Burgemeester voor zich had, maar een onschuldig iemand, men is hier zo van geschrokken dat men van het hele plan afzag.

Eind 1944 zijn door verraad van een infiltrant die vermoedelijk uit het zuiden kwam, alleen de 3 kopstukken aangebracht. Eerst was hij ook zogenaamd verdachte, maar hij werd al spoedig vrijgelaten en is met de noorderzon weer vertrokken. Mijn moeder is nog samen met de echtgenotes van deze mannen, ze hadden van vermogende mensen geld en sierraden bij zich, om ze vrij te kopen, maar helaas zijn deze mannen met nog vele anderen gefusilleerd bij de Woeste Hoeve op het eind van de oorlog.

Nog een nare bijkomstigheid voor mijn moeder was dat op 22 - 03 - 45 bij het bombardement op Nijverdal haar vader en jonge gehuwde broer samen met vele anderen omkwamen, dit gebeurde door een misser van de geallieerden waarvan diverse collega vliegers bij ons thuis de eerste opvang hadden gehad op doorreis weer naar Engeland. Dit was vlak na de verjaardag van haar vader en 1 dag voor mijn verjaardag, hierdoor had mijn verjaardag altijd een bepaalde lading.

Nog diezelfde week kwam een V 1 die mis ging 4 huizen verder in de straat naar beneden, schoof via een oud boerderijtje nog een wieg met kind er in over de weg een ander huis binnen en bleef voor een bedstee staan, deze kinderen kwamen om.
Tijdens het blussen kwam nog een Duitse jager overvliegen en gooide er nog een bom in, hierbij kwamen o.a. een aantal buren en brandweermannen om. Het geluk dat mijn vader had die net voordat de bom viel, mijn zwaargewonde grootmoeder van moeders kant, naar een verderop gelegen ontmoetingscentrum bracht, 10 dagen later was de bevrijding.