Deze pagina is vernieuwd op 28 juli 2010
ACHTERHOEKSE LEESZAAL Hier staan verhalen en gedichten in het dialect, geschreven door diverse Achterhoekse Hobbyisten. Welkom in de
verhalen die hier gestaan hebben kunt u nalezen in het LEESZAAL - ARCHIEF.
HILVERSUM, 9 SEPTEMBER 1959!!!!!!!! Dizze kere wil ik jullie gaerne metnemmen naor de FONTANA - studio in Hilversum waor ik dus met Wim hen ging veur de opnames van onze eerste 2 plaetjes. ’s Morgens um negen uur stonne wi’j op ut station van Aalten. Wim kocht de kaartjes en tonne wi’j in de trein zatten sprakke wi’j af dat wi’j vanaf Arnhem ons mooie Achterhooks zollen laoten vallen veur ut “algemeen beschaafd nederlands” En dit veural um der effen good an te wennen dat wi’j in Hilversum dat ook mosten want dat zol daor toch zeker wal de voertaal wezzen. Ik kan ow vertellen dat dàt nog neet metveel en wi’j hèbt wat af’elachene! Maor neet allenig daorumme want Wim was destieds ne ontieglukken ondog en had altied wat anders! Zo zatte wi’j nog maor good en wal in de trein ton de conducteur kwam um de kaatjes te knippen en Wim nargens de kaatjes kon vinnen. Alle tessen hef e leug ‘epakt en uut de leste tesse kwammen ze dan toch veur ut lechte! In Arnhem hadde wi’j neet direct ansluuting en ton de trein richting Hilversum der was moste wi’j nog een 10 minuten wachten veurdat e ging. Ik ging as een braaf dearntjen netjes in de trein zitten maor Wim bleef nog over ut perron lopen en opens kwamme veur ut raam waor ik zat en gebaren dat ik der uut most kommen want ik zat verkeerd. Ik griepe naor mienen jas en tasse en ton ik bi’j de deure kwam ston e te gieren van ut lachen! Ja ja, hee had mien weer is te pakken, echt, ut was ne draodneagel heur! Ton wi’j dan nao onze lange reize teggen 12 uur in Hilversum ankwammen en de studio hadden evonden veel ons van verbazing de mond los want ut was in ne olde kerke. Maor een klànk dat er was. In dat orkest zaten bekende namen veur dee tied, waorvan ik der een paar zal neumen, is misschien wal aardig veur dee mensen dee der wat van zôlt herkennen. Ut wazzen o a Addy Kleingeld, Jan Corduener, Jan Gorissen, heel bekende accordeonspôllers! Wi’j werden heel hartelijk verwelkomt deur Johny Hoes. Den had ook weer bekende Limburgse artisten bi’j zich zoas; jaowal, de Zangeres Zonder Naam, de Limburgse Zusjes en de Twee Jantjes. Ze zongen nog mèt as achtergrondkoortje!! Dee stellen ons echt helemaol op ons gemak en wi’j mochten nao een kôpken koffie effen inzingen. Midden tussen dat orkest stonden twee microfoons op standaard dus daor was onze plek. Jao jao dat ging heel anders as teggenwoordig. Alles werd tegelieke op’enommene en at ut orkèst zich vergissen most ook àlles weer ovver. En dat gebeurn nog wal is. Maor ut was een geweldige ervaring, wi’j genoten! Van ut prachtige accordeonspel b v bi’j; DUUZENDE STERREN en nooit vergeat ik ut kippenvel da’k kreeg van de Hawai - gitaar bij ons leedjen; VAARWEL MIJN ZEEMAN. Tussen deur werden promotiefoto’s emaakt deur ne echten fotograaf. Eigenlijk ston alles der in een mum van tied op en kregge wi’j as beloning lekkere breudjes met ham en keeze.
Complimenten kregge wi’j veur ut feit daw ut zelf zo foutloos zongen, ja…..wat een wonder, wi’j hadden ons suf gerepeteerd. Tot de volgende kere en laot ’t ow goodgaon, DINI GRETE VAN TÖNNEKES TONE Iej hebt natuurlek wah deur dat dit neet eur eigen name is. Den blif in dit verhaal ok verborgen, maor de leu in 't darp wet drommels good wee as 't is as de name te passe kömp. Grete was ne onmundeg bazeg wief en euren Tone zat dufteg onder den pantoffel. Op zich is dat neet zo'n spul, maor Grete was in huus ne grote slonze en ze leet den huusholdink däöneg versloffen. Wal had ze altied en aoveral den mond vol aover ne ander. Kwaodsprekken kon zee astertoo. Egaals was ze op de klep um 't leste niejs an de weet te kommen. De leu uut 't darp helen eur op afstand, en allene as ze der neet onderuut konnen, as Grete is bie den dokter in de wachtkamer zat of zo, sprokken ze met eur, maor dan wodden ze vaste neet wiezer emaakt as dat ze was. Neet dat Grete neet vernomp dat de leu um eur de mond too helen, oh nae. An zo wat door steuren ze zik geels neet an, ze had ne brödde veur de kop van minstens vief duum dikke! Egaals von ze wal weer ne andere kletstante, in den enen of anderen hook van ’t darp, waormet zee eure slachtoffers deur de stront kon halen. De leste jaoren was ter flink wat import ekommen, en daor onder zat ok nog wal is olde kunnegheid. Eurn Tone was hier geboorne, maor zee kwamp van 'n darp kort an 't Aoveriesselse. Zo was ze op ne dag is met de bus naor Zutphen egaone. Ze had de tasse al rap vol boodschappen en wodden meu van 't geslep. Grete beslot um ne kummeken koffie te nemmen in 't Volkshuus. Good en wal zat ze der, too der ne jonge deerne op den vriejen stool an eur täöfeltjen plaatse nomp. Dee had 't karbies ok good vol en nog ne paar pekskes lös onder den arm. Al rap wazzen ziele an de praot en ok 't deerntjen kon den rebbel bés reurn. Too ze in de gaten kregen dat ze beide uut 't zelde darp kwammen was 't hekke van den dam. “Poh sie”, sprok Grete;” Waor mot iej der dan ene van waene, ik kenne ow jao gaar neet?”. 't Deerntjen kek Grete an en vertellen too dat zee nog neet zolange in 't darp wonen. "Kiek, lao'k ow gelieks maor zeggen wee a'k bunne, dah pröt makkeleker, ik bunne Dinie van 't Waomelink uut Borkelo en ik bunne van mei bie Henk van den Ulk in-etrouwd, jao en dan ken iej natuurlek iederene neet dreks, maor ik zalle in den kommenden tied nog genog kunnegheid op done dacht ik zo”. “Nae maor, nae maor”, dach Grete: “Dat dink is nog zo greun as gres, dee kan'k mooi uutheurn”. Ze reurn in 't koffieköpken, tot ze deur kreeg dat 't dink läög was. “Gao'j ok met de busse van half twee op huus an, of was iej van 't zinne um nog wat langer te blieven?”. Dinie kek op eur polsklöksken en zoog dat 't good half twee was. “Jao, dah waa'k wah van plan, maor ik zee da'w ons dan häösten mot wiej hebt nog maor ne paar menuten. Too’t ze eenmaol op aosem was trok Grete alle registers lös. In de rappegheid gink zekers de helfte van de leu uut 't darp bie eur aover de tonge.'t Lek wah ne mechinegeweer dah water ekeuld was, want zo now en dan praoten ze ok nog knap vochteg. Op 'n zeker ogenblikke was 't neudeg dat ze efkes mos uutblaozen. Zó, noe wol ze dan wal is wetten wat veur niejs of dèn jongen gebbel wal neet veur eure luustergeerne oorne zol hemmen. Maor daor had ze zik dufteg op verkekken. 't Deerntje had den stortvlood van weurde rösteg aover zik hen laoten kommen. Zee was 't geklets meer as zat, en was absoluut neet van plan um zik deur dee tange uut te laoten heurn. Mensekinder wat ne hapschere van ne mense was mien dat. Daor zo'k mie'j maor neet al te völle met inlaoten. Da’s mien ne mense, a'k ow door ne beuksken aover lös doo. En dan dee zönne van eur, ik hebbe mie laoten vertellen dat zik dèn an ene van de meiden vergreppen zol hemmen. Jao, Diekske van Puuster Gerrat hef eiges ezene dat e al ne maol of wat op 't plietsie buro is ewes”. “Oh?, zowat is miej anders neet bekend, en daorbie ik zal ow eerlek zeggen dat ik daor ók niks gin bosschop an hebbe. Dee leu hebt euren eigen huusholding, en wiej hebt de onze. Ik kanne good met ze, en ik magge ne ander geerne in ziene weerde laoten. Zelf gao'k ok neet geerne aover de tonge. Kottens had ter ene den bie ons op vesite was, ok ne heel verhaal aover ne mense hier uut 't darp, um van te spiejen zó'n spul was mien dah, as door ok maor de helfte van waor zol waen fo’j fo’j, maor ik zei ow al, zukke verhalen gaot bie mie 't ene oor in en 't andere weer an uut”.
Dah was kaf op de mölle van Grete. "Zo, zo? En aover wee gink dah verhaal dan wah? Daor zo'k toch wal geerne eets meer aover willen heuren!”. Ze schilderd zik op as ne deerne van amper twinteg, en zee is jao al dikke in de viefteg. De leu hebt 't ter aover dat ze ok neet vies is van ne anderen keerl, en ze mot der al is ne maol of wat met ene tussenuut waen ewes. Jao, en 'n veurkind hef ze ok al. En eeuweg en altied op de pronk uut, en dan van dee deftege klere an, maor met de konte vol schuld. Maor foj toch, wat bun'k an 't kletsen, um beroerd van te wodden. Lao'k de mond maor too done, ik zolle mie der haoste eiges an bezundegen”. Maor now leet Grete euren prooi neet lös. “ Luusterd is deerne, 't is natuurlek zunde da'j neet meer op dee name könt kommen, der wil mie zo ok niks te binnen scheten” Wim Bluemers, 12 febrewari 2003 Wilt u meer lezen van wim klik dan op WIM BLUEMERS. REURLE EN DEN ACHTERHOOK Ok heb ik daor wilde kaniene evangen. (samen met Toone Fles, den ze ’n paar wekke later te pakken hebt ehad). Wie hebt der den oorlog ok met emaakt, en ik heb Reurle leren kennen, naor ik too menen, maor zoas now is eblekken, nog lange neet alles. Op mien 19e joor, in 1954, bun ik de deure uut- egaone en naor Limburg vertrokken um door op de kaolenmien ‘Maurits’ te gaon warken. Nao dree maond kreeg ik bronchitis en ’n dokter gaf mien d’n raod um neet langer in de ‘mien’ (kolenmijn) te blieven, umdat ik anleg zol hebben veur stoflongen. Den raod he’k too op evolgd. ’n Paar maond later mos ik in dienst, bi’j de Mariniers, door heb ik ’n goeie leerschole ehad. Van Doorn naor Texel, Den Helder en Rotterdam, en dan naor Nieuw Guinea. Vieftien maond bun ik door ewes, en hebbe der völle ezeene en belaefd. Too’k in 1957 daorvan weerumme kwam, he’k Limburg weer opezocht. Door bun’k trechte ekommen bi’j de politie in Heerlen en in 1962 in Sittard. Ik heb der dienst edaone in alle takken van ‘t politiewark; geüniformeerd en bie de recherche, en heb ’t der tot adjudant ebracht. Mien vrouw heb ik in 1957, in Sittard, leren kennen en wi-j bunt un 1961 etrouwd.
Wi-j hebt dree dochters en aevenvölle schoonzöns. Ok he’w zes kleinkinder, veer deerntjes en twee jóngens. Ik heb now ’n laeftied da’k ’t verplicht warken achter de rugge hebbe, en bun dus met pensioen (ruum 45 pensioenjooren, d’n tied op Nieuw Guinea telt dubbel bi’j de aoverheid ) en geneet d’r van met mien vrouw. Wiele hebt de kinder en kleinkinder fijn um ons hen. De jeugd höldt ons fit en op de beene, en sprunk en trök met ons rond. “ Oma, Opa veer komme biej uch op bezuik en blieve biej uch aeten “, zo sprekt ze hier in ‘t Sittards land woor wiele laeft en woont, now al langer as vieftig jaor.
As ik niks te doone heb, in d’n hof of um de pöste, gao’k nao Reurle, via ’t Internet en kiek door dan is rond bi’j ’t Huus te Reurle, in de Groote Meene, op d’n Bruil, in ’t Reurlse Brook of in ’t darp. Ik laeze völle aover vrogger, van veur mienen tied, maor ok aover wat d’r zich now afspölt. Aover d’n Achterhook bunt d’r trouwens aardige stukskes en verhalen te vinden op’t Internet en dan neet te vergetten de prachtige foto’s di-j dan links en rechts tegenkomt. Mien breur Leo is gaon kieken, hef d’r foto’s van e maakt, en dee beuke is too op de site van Old Reurle epot. Ik bunne en blieve, deur rond te kieken op ’t Internet, good op de heugte van mien geboortedarp en alles d’r um hen.. Dat ik uut d’n Achterhook bun weg egaone, daor heb ik gin spiet van ehad. Hier in ’t Sittardse land, woor ik al lange wone en heb ewarkt, bevölt ’t mien good. Ik heb hier mien gezin, met d’n anhang groot en klein en völle bekenden. Mien vrouw en ik woont bi-j de oldste dochter, dee vief jaor elene met eur man ’n groot pand hef e kocht. D’r was ’n kleiner huuske vlak näöst en daor woont mien vrouw en ik. In d’n groten hof, met völle beume en struken en ’n flinke lappe grös, krieg ik mienen tied good umme. “t Is ongeveer 1350 veerkante meter. Zodoonde kriew d’n tied makkelek an ’t ende en as ‘t raegent of slech weer is, dan make ik ’t een of ander stuk spöllegood veur de kleinkinder, in mienen warkhook in de garage. Door he’k al mien materiaal hangen en staon, woorbi-j ne fijne olderwetse cirkelzage. Vervaelen do’k mie nooit, en as ’t effen geet, dan gao’k minstens ne paar keer in de wekke achter d’n computer zitten en trekke, op’t internet, deur Reurle en d’n Achterhook. ‘t Is arg jammer, dat den herindeling door ok in is egaone. Reurle. Vorden en ok Hengel en andere gemeenten in de buurte, bunt now neet zelfstandeg meer. ’t Huus te Reurle steet läög umdat ’t gemeentehuus van Berkelland, zo as’t now heit, zo neudig in Borkelo mos kommen. D’r is ok ’n ni-j waopen emaakt veur Berkelland, maor den hond van Reurle, den d’r in is ezet, den kan neet roeken an d’n mooien hond den vrogger bi’j Avenarius, “ ’t Wapen van Reurle”, baoven de veur- deure hef ehangen, den ni-jen hond lik der neet op! Aover Borkelo esprokken, door kwam mien aover-grootvader van moeders kante vandan. D’n olden Jan Hendrik Tijdink, den in 1844 in Reurle ne smederi-je is begonnen, woor later mien grootvader Wilhelm Huitink wieter is e gaone. En doornao de breurs van moeder, ome Jan en ome Hendrik en ome Herman. Ome Herman den is van smid- aover estapt naor fietsenmaker en auto-monteur, en zo wodden ‘t garage Huitink dee vrogger achter de smederi-je hef elaegen. Van de smederi-je en garage is niks meer te zeene. Alles is af ebrokken en now staot d’r allemaole winkels met huze der baoven. As ik weerumme zol gaon naor Reurle, kon ik door misschien gaon wonen, maor ik denke neet d’r an, Ik zitte- en hebbe ’t hier good. Ok Hengel ken ie neet trugge; ’t café “de Waoge” is d’r neet meer. De bakkeri-je van ome Jan Tijdink is weg. Hengel, d’n Keyenborg, Zelhem en Vorden bunt op-egaon in de gemeente Bronckhorst; vrogger ne olden kraom achter Steenderen en Baok. Op de Keijenborg zal ok alles wal veranderd waezen. Door bun’k ok al joorn neet meer ewes. Vrogger ging ik met mien olders, breurs en zusters, van Reurle op de fietse aover Hengel naor de Keijenborg. Door wonnen toen ome Gradus en tante Na, ’n zuster van moeder, met mien naeven en nichten, Bert, Wim, Jan, Ria, Gerard en Annie Goossens. Dee hadden ne schildersbedrief en ’n drogisteri-je. Ik vergette nooit, dat e ‘n verhaal aover ‘t carbidbusse scheten, met ne melkbusse, vertellen. Hee zae dat ze vrogger op dee busse gingen zitten, en as d’r dan eschotten was, hadden zee ‘t nummer van de melkbusse in de konte staon. Vrogger konnen ze mooie en spannende verhaaln vertelllen.. Ome Willem uut Beltrum, ’n breur van vader, kon dat ok. Ik wazze denk ik zo’n jaor of tiene, twaalvene. Hee zat, met vader, bi-j ons in de kamer en ik zatte door met miene neuze bi-j. Precies wette ik neet meer woor ‘t aover ging, maor ome Willem zei inens tegen vader: “Antoon, waart oe veur fienen en motraegen, want ze bezeikt ow allebeide”. Woorop ik zei: “Dan meuge wiele wal oppassen, om Reurle bint ok völle fienen”. Vader zae too tegen mie: “Zeg dat nooit meer ie lummel!, naor buutn”. Ome Willem had schik en mos der um lachen. ‘t Was ne old Hengels gezegde, zo heb ik later eheurd, en op ‘t Internet elaezen in ‘n verhaal van
Grada Roes - Besselink de vrouwe van de schriever Frans Roes, alias Herman van Velzen uut Hengel. Zee was neet te sprekken aover d’n domeneer door, in Hengel en ok den veldwachter was volgens eur neet ene van de besten, zo heb ik begreppen. Dat verhaal is d’r den oorzaak van, dat den schriever Willy Hermans dat stuk aover Jos Besselink Sr, d’n jongsten breur van mien vader, hef eschrevene. In den olden tied hef d’r zich in den Achterhook ok van alles af espölt. Dat heb ik o.a. elaezen in ‘t book “De oele röp”, eschreven deur Henk Krozenbrink uut Wenters. ’t Steet vol met Achterhookse Volksver-halen. ‘n Prachtig book, en ok helemaole in ’t Achter-hooks dialekt eschreven. Zo mot d’r in ‘t Zuwwent ne onmundeg starken kaerl ewoont hemmen den Niklaos heeten. Too ’m ens ne veekoopman uut Lechtenvoorde de weg had evraogd, hef Niklaos den koopman de weg ewezen met de plooge. En of ie ’t geleufd of neet, d’n osse dee den ploog trok hing d’r nog bie an. Ok gingen d’r vrogger völle verhalen aover heksen en spook’n in den Achterhook, ok in Reurle In den Karsnach wazzen ‘n tröpken mansleu in de Keijenborg an ‘t kaarten. ’t Was al aover middernach too der ene binnenkwamp, en vroog of e onderdak kon kriegen. Dat kon wal. Hee kek zich ‘t kaarten is an en vroog of e met moch doon. Door was gin bezwoor tegen.. Ene van de mansleu veel effen later ne kaarte af en hee bukken zich um den op te kriegen. En too zag e, dat den man gin veute had, maor klauwen as ne hond. ’t Kaarten was doornao gauw uut. Ik heb vrogger in Reurle ok eheurd, dat in Hengel ne boer, bi-j bakker Jan Tijdink, koffie met slagroom was gaon drinken, maor dee slagroom was zoer. Den boer vroog an Jan of de slagroom emaakt was van karnemelk en prompt kreeg e van d’n bakker geliek en den boer wol too nog wal ‘n köpke koffie met slagroom. Mien aovergrootvader, van vaders kante, wonen in Hengel op ’t Elderink, Hae had den bi-jnaam “Elderink Jan“, tegenwoordig spölt Pax door de thuuswedstrieden.. De roots van onze familie Besselink dee ligt in Hengel. Volgens de gegaevens stamme wiele uut ’t Gooy, van ‘t erve Groot Besselink dat door zo tussen 1500 en 1850 hef elaegen. Later is de Keijenborg ontstaon uut dat buurtschap ’t Gooy. As ik now laeze, dat d’n Bedelaarsdiek in Reurle, zo rond 1627, too ‘t beleg van Grolle gengs was, an eleg is deur bedelaars en läöglopers dee met de soldaoten met leepn. Door zol d’n naam Bedelaars-diek vandan kommen! En dat d’r in ‘t Reurlse brook, zo rond 1834, good vieftig joor veur de geboorte van mien vader, nog wulve rond leepn. Noh, dan hef d’n Achterhook toch ne adeg stuksken geschiedenis. Ik heb ok nog ‘n mooi stuksken elaezene aover den veldwachter Jan Radstake, den vanaf 1815, ruum 49 jaor in deens is ewes van de gemeente Zelhem. Jan Radstake was zelf bekend as d’n bonten hond, in Zelhem en de hele umgaeving. Jan was neet bange en hae mot van alles edaone hemmen veur den toenmaoligen burgemeister van Zelhem. Jan was, met zien collega Haverkamp biezunder aktief rond de raodsverkeezingen van 1857 in Zelhem. Hee hef too, samen met Haverkamp, in o.a. de Velswiek, de leu bedreigd as ze neet stemden op bepaolde figuren, die de burgemeister graag in de raod wol hebben. Dee leu mosten dan de naam op ‘t stembiljet schrieven den Radstake en Haverkamp eur veurzaen. De veldwachters in Hengel wazzen ok neet geleefd, veural neet onder de streupers, want ze laen dag en nacht op de loer um d’r ene te pakken te kriegen. Ik hoppe nog völle verhaal’n aover en uut d’n Achterhook tegen te kommen, want ze bunt de meujte weerd um te laezen. Einighausen - Sittard; februari 2006. De tekst is deur Wim Bluemers uut Reurle gecorrigeerd in good Achterhooks – dialect en den hef ok de olde foto’s verzörgd.. Frans Besselink. LINTJESREAGEN Ieder jaor weer met Koneginnedag word d’r een antal vrouwluu en mansluu onderscheiden met een lintjen en of kruus in de orde van Oranje Nassau, umdat die luu zich op de één of andere maniere hebt in e-zet veur onze samenleaving. In 1996 was mien vrouw an de beurte en noe zal ik oewluu is uut de duuke doen hoe dat in zien werk geet, want veur dat iemand e-riddert wordt op den bewusten dag, geet d’r veur de persoon in kwestie een hoop geheimzinnigheid an veuraf. Ik werd deur de veurzitter van wereldwinkel in Zutphen e-belt met de boodschap datte iets positiefs te melden had oaver mien vrouw en dat wolle liever niet deur de telefoon vertellen. Um ie biej mien eiges iets geheim te hollen da’s een helen opgave, maor ik hiele ’t stille anders is de verrassing vot. Hoe krieg ikke ’t goeie mense zonder argwaan ’t stadhuus in? Femilie, vrinden, collega’s van de wereldwinkel, waor mien vrouw 18 jaor lang vriejwilligerswerk hef e-daon, werden ollemaole in ’t grootste geheim benadert.Iederene zol op afgesprokken uur in de hal van ’t nieje stadhuus anwezig weazen. Mien vrouw had nog altied niks in de gaten en ’t smoesjen um ’t stadhuus en de stad te bezichtigen daor trapten ze mooi in. Zo geet dat met luu die e-huldigt wordt en iederene barst van de zenuwen en van spanning, maor ’t feestvarken eiges wet van niks., töt ’t uur van de waorheid daor is. Toen hei mien vrouw motten zien kieken, verwarring, verbazing en traone van geluk was van heur af te leazen. Zé begreep d’r eers niks van, maor toen de kleinzönne van 8 jaor keihard van uut ’t geachte publiek biej binnenkomst van mien vrouw riep : “Moi Oma” toen zei ze tegen mien :”Daor wet iej meer van bliksem” en met zag ze de burgermeister in officeel tenue met een zilveren ketting umme op heur af kommen kommen met een onderscheiding um heur en een paar anderen officieel te ridderen in de orde van oranje Nassau.
Toen wiej een paar dage later in de stad liepen te winkelen waren de op- en anmerkingen niet van de loch, want de luu hadden de krante goed e-leazen en ik zeie dan ok tegen diezelfde luu da’k ok wel een lintjen verdient hadde veur al ’t zwiegen van mien. HERDENKING Weten wij nog waarom we herdenken? Gewoon maar even twee minuten stil zijn? Stil staan bij hoeveel mensen er werden vermoord? En hoeveel bommen er zijn gevallen? De oorlog mag nooit vergeten worden We mogen geen mens vergeten die het leven liet Sta vandaag dan ook twee minuten stil Bij de slachtoffers, en vergeet ook de nabestaanden niet! Graad, een oorlogskind. VRIJHEID Vrijheid is kunnen zeggen wat je denkt en voelt. Vrijheid is samen met andere mensen leven. Of je nu zwart, blank, Christen, Jood of Moslim bent Laat er nooit meer oorlog zijn. Laten we met zijn allen vechten voor het behoud van Vrijheid. Jacqueline Zwama 4 mei 2010 TABLETTEN........!! Jao, zatte wi'j soms is bi'j eene Vrogger met unzen vrendentrop Dan heurn i'j al heel gauw vertellen den een'nao den anderen mop Maor zitte wi'j noo bi'j mekare Dan buwwe gelukkig en bli'j Maor noo vroage wi'j an dee andern Zeg, wat veur tabletten heb i'j? "k heb greunen, ik heb griezen, 'k grauwen En ok nog un paar dee bunt wit Maor net van dee roojen en blauwen Veul ik mi'j wear kreggel en fit! Kiek disse bunt veur mien harte En dize veur knep ín den boek En dizze veur pien in de beene Dee'k soms joo wal dree maol daags sloek En dizze dee smaakt mi'j geweldig An zoiets he'k altied wal zin Aj't mi'j vraogt dan zit daor geleuf ik Luk foezel of olden klaorn in.... Nea, daor lig ut noo neet meer an Da's't slimste, want'n dokter zeg störug Dat dat echt wal luk minder kan I'j eat maor gin zalt en gin sokker En wieters maor heel weinig vet I'j holt ow maor bi'j de tabletten Dan blief i'j d'r nog wal ne zet.......!! Dit gedicht komt uit het boek BRINKER - JAN EN ANDERE VERHALEN EN GEDICHTEN van HULZER WILLEM ofwel Willem Wilterdink
COLUMN VAN DINI JANSEN - KEMPERS
Ik kon der wal um lachen maor meer as ne boer met; i’j wet wal!
Daor zat al een orkest klaor wee an ut inspôllen wazzen met onze leedjes. Ik werd er effen kold van want ut is heel bezunder a’j een melodietjen waorvan i’jzelf de wieze hebt bedacht deur een heel orkest heurt spôllen.
En de gitaristen; Lex Vervuurt en Wim Sanders en de slagwerker Kees Kranenburg!
Maor ut was een beleavenis um nooit te vergeaten, een supermooie herinnering wit mi’j blievend geluk gôf!!
Ze rekkenen af en schotten op 'n draf naor de bushalte. Good en wal stonnen ze daor too de bus kwamp anriejen. De vrouwleu worsteln zik met eure pekskes 't trepken op en leten zik op de banke achtern chauffeur too pleern. Met rooie köppe van 't harde lopen zatten ze daor nog effen nao te hechten.
Too’t er gin aosen kwamp trok Grete zelf alle registers weer lös. “Jao, deerne now wet ik weer waor as iej woont. Ja mo'j heurn, eiges bun'k ok import, maor Henk van den Ulk den ken ik wah, jao, jao, iele zit door vlak näöst den Brooksen bakker.
“Ik motte ow eerlek bekennen dat mie de name ontschotten is, warkelek woor, ik zolle neet wetten ho dah mense heiten".
“Maakt ok neet uut, miej aoverkömp zo eets ok wal is. Maor wat wodden der dan van dat mense verteld? A’j mie now is ne kleinegheid uut de deuke doot, dan kan’k der misschiens wal op kommen”.
“Jao noh, waor gink 't ok allemaole weer aover, zo as ik kon begriepen zat ter ginnen goeien haor an dah mense an”, zo begon Dinie eur verhaal.
“ 't Mot ne allemachteg lui wief waen, dat euren gansen huusholding in de soep löt lopen. Jao, en wah egaals de mond lös aover ne ander. ’t Is volgens zeggen ne alderakelegst varken van ne mense.
“Ho, wacht is effen, ik geleuve da'k 't weer wette”, bedach Dinie zik.” 't Was ok zo'nne vrömde name. Jao, now he'k 't gleuf ik weer in de gedachten. Grete van tunnekes Tone wodden ze eneumd. Vrömde name, vin iej ok neet dan? Ik kenne 't hele mense neet, maor dee kom ik nog wah ne maol tegen in 't darp". Dan ston Dinie op en tikken ze den chauffeur op den scholder. " Ik wolle der daor bie de halte wal uut”. Dan draeien ze zich umme naor Grete: “ nòh 't beste heur!”.
Mien vader kwam uut Hengel en mien moeder, uut Reurle. Door bun ik in 1935 ók jonk ewodden, groot-ebracht en op egreujd. Ik bun door naor de schole egaone en der misdeender ewes. Door heb ik in de Meene kraeien e vangen en uut ’t nöst ehaalt.
Of ik rekke deur d’n Achterhook hen, naor Hengel of Grolle, Zuwwent, Halle, Zelhem of mangs naor Zwiep. Ok wal de kante op van Borkelo d’n Diekhook, langs de Lebbenbrugge of naor Beltrum.
Op Old Reurle is ok van alles te zeen en te laezen aover Reurle in vrogger tieden. Soms laeze ik dinger waor ik nog nooit van heb e heurd of komme ik foto’s tegen, die mien herin-neringen an vrogger weer opfrist. Van ’t prachtige Huus te Reurle en zien umgeving, de mooie Reurlse boerderi-jen, dee vake al heel wat jooren old bunt; aover de essen dee rond um Reurle hen ligt. D’n Scheiddiek en d’n Bedelaarsdiek, den Binnemansdiek of ‘t Rikkelder woor de Kozakken vrogger hebt e laegen, en woor wiele d’n vleeger heb op e laoten.
In d’n oorlog hef door ‘n afweergeschut van de duutsers e staone. Now is’t Rikkelder flink vol ebouwd en ok lig door ’t voetbalveld van Reurle, dat in mien jeugd achter de boerderi-je van de Binneman en tow net achter ut spoor, veuran in de Meene.
Ik hebbe door ’n foto van ne pracht van ne Reurlse beuke zeen staon, die ik en ok völle andern uut Reurle neet konnen thuusbrengen.
Ik wol dat toch wal wetten en heb toen contact op e nommen met d’n fotograaf en den hef mien verteld, dat ’t in de buurte van d’n Olden Zelhemseweg was, net veurbiej de “Zeuven Heuveltjes”, in de bochte rechtdeur den zandweg in.
No wet ze in Reurle ok woor’t e steet. A’j de leu heurt bunt ze d’r vake genog langs ekommen, maor hebt ‘m, volgens mien, nooit zeen staon.
Ik holle ’t grös bi-j, en schoffele en spitte woor dat neudig is. Ens in de paar maond kump der ’n tuinman den alles nog is nao löp; de beume en de struke sneujt, as dat neudig- en den tied d’r veur is. As e door met klaor is, en wie ’m betaald hebt, löt e zich den eersten tied neet meer zeen. Now ’t veurjaor d’r an kump, zal e de kop eerdaags wal weer um d’n hook van de deure stekken. De grösmachine he’k al nao laoten kieken en zo rond 19 meert, “Sint Joep”, zegt ze hier in Sittard, as de vorst uut de grond is, dan starte ik d’n motor van dat ding en lope d’r met aover ’t grös. Zo zorge ik d’r veur dat ‘t, tot in ‘t naojaor, fijn kort blif. Stekke en snieje de kentjes, en passe op dat ’t onkruud in den hof, neet d’n aoverhand krig. Doorbie kriegt de blomen, en alles wat ’t neudig hef, water.
Ik heb elaezen, dat ne stuk of wat van dee leu uut de gemeenteraod ’t Huus te Reurle wollen verkopen um dee armlastige, bi-j mekare edaone, gemeenten aan geld te helpen. Zukke leu hebt gin enkele binding met de geschiedenis van zo’n mooi gebouw; dat d’r al eeuwen hef e staone, en van ’t begin af an, onlösmakelijk biej Reurle heurt!
Mien breur Herman hef door, in d’n oorlog, as onderduker in den hof onder de grond ezetten en ok in den toren van de karke, iets wieterop.
Ok wonnen door ’n endjen wieter, ‘n breur van ome Gradus, ome Jan Goossens, hee was fietsemaker en in den tied ’n groot’n anhanger van Baratali, Coppi en neet te vergetten Woutje Wagtmans en Wim v.Est.
Den keerl kon zukke onmundeg starke verhalen vertellen, dat ow de heure recht op de kop gingen staon as ie naor ‘m an ’t luusteren wazzen.
Ok vertelln e is aover ‘n boer den tandpiene had. D’n armen keerl is uut angst vot elopen uut de warkplaatse. Ome Jan, den had ezeene dat d’n boer ‘n dik gezichte had, zae tegen ‘m: “ Mot ie naor d’n tandarts?”“Jao”, zei d’n boer, “maor ik durve neet good”. Ome Jan zae toen tegen ‘m: ”Maor kaerl, ik kan dat ok”; en hee reep teegn zin zönne: “Jan, haal ome Gradus, sliep ’n mes en pak ’t touw ”. D’n boer hef alles neet meer met ekregen, héé leep al met ne noodgang biej Booltink d’n hook umme, de kante van de Klaterbrinke op.
Grada Roes – Besselink, vertellen dat den zanger Jos Besselink gin familie van heur was en nao zien trouwen met juffrouw Annie van Langen, vanuut Hengel, naor Reurle was e gaone.
Dat is neet zo.
Van de Besselinks van café “De Graafschap”, later de Waoge, is d’r maor ene naor Reurle e gaone, en dat was mien vader Antoon Besselink. Ik heb dat too deur egeven aan Willy Hermans.. Den hef mie too evraogd of ik wat kon, en wol, vertellen aover mien ome Jos. Dat heb ik neet e daone, want too as den in de opera hef zong’n. was ik d’r nog neet. Ik hebbe Willy Hermans, in contact ebracht met mien naeve, Jos Besselink jr, den in Heerlen woont. Too is de mölle gaon draejen en hef Wim Besselink uut Drempt ‘t verhaal aover zien vader Jos Besselink Sr. verteld, en de bewiezen hieraover laoten zeen en heuren, an Willy Hermans. Den hef too ’n mooi verhaal eschrevene’ en in ‘t Contact ezet, zodat ‘t deur d’n heel’n Achterhook de ronde hef edaone. 
D’r is ’n verhaal, dat der vrogger in Hengel, op de Hors, altied ne zwarten hond leep. Den kwam van de Saaltinksplaatse af. Alle joors kwam e ne hanentrae op de weg opan. Zo leep e op de Bleike opan. En at e door ’s nachens um twaalf uur was, en der kwamp ne mense langs, dan mós den der an.
In Zelhem hef ’n olden man verteld dat vrogger de Kozakken door ok ewes bunt. Zee laggen um de karke hen en rollen zich zo maor in de dekkens um te slaopen. Zeen mooder had dat nog met emaakt.
Ok bun’k wal ens met vader naor den peerdemarkt ewes; dan zei vader tegen ons, mien breurs gingen dan natuurlek ok met: ”Kiek uut veur ’n peerd met stro in den start, blief door uut de buurte, zo‘n peerd is neet te vertrouwen.”.Vader den hef dat in zien jonge tied zelf met emaakt, too was de peerdemarkt in Hengel ene van de grootsten van heel Nederland.
Den burgemeister was bange dat d’r ene in de raod zol kommen den nog geld van ‘m te good hadde. Jan Radstake hef gin naodeel ehad van zin doon en laoten, want hee was al bi-jnao 70 joor old ‘too de burgemeister um nog ens veurstell’n an de commissaris van de Koningin in Arnhem, as veldwachter van Zelhem.
Daornao kreeg Jan ok nog loonsverhoging. En ‘n tegen ‘m in-edeende klacht, hef Jan aoverlaefd met hulp en bi-jstand van de burgemeister. Vlak veur zin vieftig joorig jublileum as veldwachter is Jan Radstake estorven.
Dee veldwachters hadden de hande arg lös zitt’n en sloogn d’r dan ok vake zonder enigen anleiding, flink op lös.
Hé kwam dus persoonluk biej mien an huus en zei daluk dat mien vrouw in anmerking kwam veur een lintjen van de Koninginne en die onderscheiding zol daags veur Koneginnedag deur de burgemeister op ’t stadhuus uut e-reikt wodden.
’t Eerste geheime telefoontjen ging nao onze vriendinne in Scheveningen, die wiej in jaoren niet e-zien hadden, maor die eersdaags op bezuuk wol kommen. Ik vertellen heur wat mien vrouw te wachten ston en toen zei ze daluk hierop :”Laot dat maor an mien oaver, kump dik veur mekare”. Een dag of wat later had zé mien vrouw an de liene en vertelden heur wat ze van plan was.
“Ik komme met tien vrouwluu van de olderenbond de Anbo van uut Scheveningen nao Zutphen um daags veur Koninginnedag jullie mooie Hanzestad te bezichtigen en wiej wordt dan deur een gemeentegids begeleid. Um kort te gaon luu de vrouw trapten d’r in, maor daor was veur mien de kous nog lange niet mee af. 
De plechtigheid op zich ging heur in een roes veurbiej en veur dat ze ’t goed en wel in de gaten had stond ze midden in de belangstelling van ’t hele spul um heur heer met ok nog een grote bos bloemen in heur hande. D’n anderen margen op Koninginnedag eiges heurden wiej beiden d’r ok weer biej op een officiële plechtigheid ter ere van Hare Majesteit in de burgerzaal van ’t stadhuus compleet met een hapjen, een drenksken en een toespraak van de Burgermeister. Een dag um nooit te vergetten.
”Ja jao zeiden ze dan weer op mien uutlaoting :”Oew vrouw hef ’t lintjen earluk verdient, want met oe deur ’t leaven te gaon liekt ons een helen opgave veur eur”. Daor kon ik ’t wel weer met doen en zo gingen de feestdage veur ons in vreugde veurbiej
Zonder dat je met represailles wordt overspoelt.
Niet op mensen neerkijken of op anderen afgeven.
In een land met vrijheid wordt je door een ieder erkent.
Laten we nooit meer moeten lijden en schreeuwen van pijn.
Laten we met zijn alle zorgen dat ook onze kinderen kunnen leven in een gelukkige tijd!
'k Heb altied wal zin an ut eaten
