Welkom in het item

ACHTERHOEK 40 - 45

Hier vindt u informatie en verhalen over deze periode gezien vanuit de Achterhoek

Andere delen die ik al behandeld heb vindt u HIER

De belangrijkste en bekendste vrouw is uiteraard KONINGIN WILHELMINA. Al was ze vrijwel meteen na het uitbreken van de oorlog gevlucht naar Engeland, zij speelde een hele grote rol in de oorlog.

Voor het volk door, via Radio Oranje, het volk moed in te spreken en ze op de hoogte te houden van de voortgang van de geallieerden ( bevrijders). Zie ook het artikel van MEDIA IN DE OORLOG.

Maar ze deed natuurlijk veel meer, ze had de touwtjes stevig in handen in regeringskwesties. De hele regering was nl met haar meegevlucht en dat heette dus een Regering in Ballingschap. Belangrijke beslissingen aangaande de strijd om het land te bevrijden werden in Londen mede door haar handelingen en ideeén genomen.

ANDERE VROUWEN IN OORLOGSTIJD

VERZETSVROUWEN

Landelijk is de bekendste verzetsvrouw HANNIE SCHAFT ook wel bekend als "Het meisje met het rode haar". Haar verhaal is verfilmd en draagt dezelfde titel. Dit is echt een aanrader, ik heb het als tienermeisje gezien en heeft veel indruk op mij gemaakt.

In onze eigen Achterhoek is HELENA KUIPERS - RIETBERG beter bekend als Tante Riek, uit WInterswijk, een belangrijk persoon. Zij geniet overigens ook landelijke bekendheid. Zij is nl één van de oprichtsters van de LO, de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers.

Maar er waren vele vrouwen die, al of niet samen met hun man, verzetsactiviteiten pleegden. Vaak werkten ze als koerier, om pamfletten en andere illegale goederen te verplaatsen. Soms, zoals bv bij Hannie Schaft deden ze ook aan sabotage, uit de weg ruimen van de vijand (om het maar even mooi te verwoorden), stelen van bonnen bij ditributiebureau's, papieren vervalsen etc.

Maar ook op kleinere schaal werd er goed werk verricht, zoals voedsel en kleding geven aan ondergedoken Joden, tewerkgestelden, piloten etc. Natuurlijk hadden veel vrouwen ook een onderduiker in huis. In de Achterhoek zaten veel onderduikers, veelal afkomstig uit het Westen en de gecrashte piloten. Zie ook mijn item HET VEZRZET.

VERPLEGING IN DE OORLOG

Dat er in oorlogstijd veel gewonden zijn lijkt me duidelijk. Voor en in de oorlog werd dat hoofdzakelijk gedaan door vrouwen.

In de Achterhoek waren naast de bestaande ziekenhuizen ook noodhospitalen, waar de zusters actief waren, In Katholieke ziekenhuizen waren dat uiteraard de nonnen die de gewonden en zieken verpleegden. Maar zij deden niet alleen verzorgende - en verplegende taken, maar boden ook soms hulp bij het helpen van onderduikers.

De Noodhospitalen in de Achterhoek waren oa in Doetinchem, Aalten, Gendringen, Silvolde, 's Heerenbergh en Harreveld. Voor zover bij mij bekend zijn.

Het bestaande Elisabeth ziekenhuis in Winterswijk was in eerste instantie voor de evacués uit mn. Scheveningen, maar eind maart 1945 werd het hele ziekenhuis gevorderd door de Duitsers, waarbij vele gewonden uit Bocholt verpleegd werden. Daarna namen de Engelsen het roer over en werden de Engelse gewonden daar verpleegd. In april 1945 werd het weer voor de Winterswijkse bevolking.

In het ziekenhuis in Lichtenvoorde werden niet alleen zieken en gewonden verpleegd, maar zaten er ook onderduikers, dit kon ook, omdat de drie leidinggevende zusters lid waren van de Duitse Congregatie van Franciscanessen en de Duitse bezetters, dit blijkbaar niet verwachten.

Het ziekenhuis in Groenlo diende evenals het hospitaal in Harreveld als lazaret ( veldhospitaal voor militairen, waar de eerste noodzakelijke hulp verricht werd, voordat ze naar een bestaand ziekenhuis gingen.) In Harreveld zaten ten tijde van de oorlog 1200 slachtoffers uit heel Nederland. Dit alles is te vinden op de site WWW.FIETSENINDEACHTERHOEK.NL,

DE VROUW ALS ARBEIDER

Omdat vele mannen of als soldaat of als te werkgestelden in het buitenland verbleven, moest het "mannenwerk" gedaan worden door de vrouwen. Met name in fabrieken werden veel vrouwen ingezet.

Ook toen de bevrijding eenmaal een feit was, moesten de vrouwen hard werken, want veel mannen waren omgekomen, dus moest de wederopbouw ook hoofdzakelijk door vrouwen gedaan worden.
Persoonlijk vind ik dat een hele prestatie.
Ik denk zelf, dat hiermede de emancipatie van de vrouw een basis vond, maar dat is mijn eigen denkwijze.

DE VROUW ALS VRIJWILLIGER

Zoals ik boven schreef was de emancipatie nog niet erg groot, maar voor de oorlog hadden vrouwen daarom het KVV Korps Vrouwelijke Vrijwilligers opgericht. In de oorlog was het een overkoepelend orgaan van allerlei vrouwelijke vrijwilligers. Na de oorlog omgedoopt tot de UVV ofwel de Unie van Vrijwilligers.
Zij hadden als taak mensen te helpen met de verzorging, het bezorgen van voedselpakketten, allerhande hand - en spandiensten wat zich voordeed verrichten enz.. Deze vrijwilligers waren actief in heel Nederland.

DE VROUW ALS SOLDAAT

Ook deden vrouwen veel in het leger, want ook hier was er natuurlijk een tekort aan mannen. Veelal ging het om functies als secreataresse, kook en wasfuncties, correspondenten etc. Soldaten waren ze in Nederland niet, maar wel in andere landen, zoals het WAAF in Engeland. Meer hierover kunt u lezen op WWW.LIVING HISTORY.NL,

DE VROUW EN DE LIEFDE

In de oorlog waren er een groot aantal vrouwen die het met soldaten deden. Je had verschillende relaties.

Zo deden sommige vrouwen het met de vijand, in dit geval dus de Duitse soldaat. Vaak gebeurde dat omdat een soldaat in een gezin ingekwartierd was en ja ze waren jong en niet alle Duitse soldaten waren slecht, ook zij hadden verplichtingen aan hun land. Maar er waren natuurlijk ook vrouwen die het eens waren met de principes van de Duitsers, vaak waren dat NSB vrouwen. UIt deze relaties zijn ook kinderen voort gekomen. Men gaat uit van een schatting tussen de 120.000 - 150.000. Zo lang de Duitsers het voor het zeggen hadden was dat geen probleem, maar na de oorlog werden ze uitgejouwd en ter schande gezet en een groot aantal ook gevangen gezet. Kijk maar in het artikel over de NSB.

Na de bevrijding vreeén veel meisjes met de bevrijder, zoals Canadezen, Britten etc. Daar is ook het bekende lied TREES HEEFT EEN CANADEES, uit voort gekomen. Als u op de titel klikt, kunt u het lied horen en de tekst lezen.
Ook het bekende lied WEL ANNEMARIEKE WAAR GAAT GIJ NAAR TOE slaat hierop.
Een ander lied dat ik gevonden heb is MARIE DIE VRIJT MET EEN HUZAAR, een huzaar is een soldaat te paard.
Het tegenovergestelde vind je in het liedje BLONDE MIENTJE HEEFT EEN HART VAN PRIKKELDRAAD.

Maar er werd natuurlijk ook thuis met eigen partner gevreeën, zeker in de koude hongerwinter, want je bleef zo lekker warm en je vergat de honger even. Zo is er rond de Bevrijding een Babyboom ontstaat. Dat betekent dus dat er erg veel bevrijdingskinderen geboren werden. Deze kinderen kregen veelal namen van het Koninklijke huis, zoals Beatrix, Marijke, Margriet etc.

DE VROUW ALS JOURNALIST

In die tijd waren er ook vrouwen actief als journalist, een Amerikaanse dame MARTHA GELLHORN, was hier een goed voorbeeld van, niet alleen in de 2e Wereldoorlog, maar ook later in andere oorlogen was ze een prominent journaliste.

In Nederland was HENRIETTE VAN DER MEY de eerste vrouwelijke Journaliste, die ook in de oorlog een belangrijke rol speelde en geen schuilnaam wilde, dus altijd onder haar eigen naam schreef. Zij deed veel voor het feminisme.

Dit was een kleine greep uit de rol van de vrouw in de oorlog, het is vrij moeilijk om hier iets over te vinden, zeker wat betreft de Achterhoekse vrouwen, dus mocht u hier iets over willen vertellen, dan ben ik en zeker mijn lezers er heel blij mee. Wel kunt u nog even kijken op de site van WWW.OMROEPGELDERLAND.NL. Zij hebben nl. een hele serie aan dit onderwerp gewijd en daar staan ook enkele Achterhoekse verhalen bij.

Wilt u mij verhalen of foto's sturen, dan kunt u contact met mij opnemen via het vlaggetje beneden of via het reactieformulier in het menu, zodat ik u mijn emailadres kan geven.