Deze pagina is vernieuwd op 25 augustus 2010


Welkom in het item

ACHTERHOEK 40 - 45

Hier vindt u informatie en verhalen over deze periode gezien vanuit de Achterhoek

Andere delen die ik al behandeld heb vindt u HIER


Omdat dit een stuk geschiedenis van de Achterhoek is en het dit jaar 70 jaar geleden is dat de oorlog in Nederland begonnen is en dit in mijn ogen nooit meer mag gebeuren, wil ik het komende jaar aandacht hieraan besteden.

Ik probeer het op een eenvoudige en zo luchtig mogelijke manier te doen, gezien mijn doelstelling van de site. Ik wil dit doen door een jaar lang elke maand een onderwerp over deze periode te bespreken. Wanneer u op de Lichtblauw onderstreepte woorden klikt, dan kunt u meer achtergrondinformatie lezen of indien aanwezig verhalen van lezers


Deel 7: Werken in oorlogstijd.
Crisistijd, werkverschaffing, te werkstelling etc. en een persoonlijk verhaal van Kees Verbeek, die te werk gesteld om graafwerkzaamheden te verrichten.

WAT GING ER AAN DE OORLOG VOORAF, DE CRISITIJD.

In de jaren dertig voor de oorlog was er over de hele wereld een financiële crisis. Dat betekende dat er veel werkloosheid was en mensen dus steeds minder geld te besteden hadden en dat had dan weer tot gevolg dat er minder uitgegeven kon worden en zo dus nog meer werklozen kwamen en zo was de vicieuse cirkel weer rond.

Oorzaak waren problemen in Amerika en de verminderde kennis van zaken. Tegenwoordig is men hier beter over geinformeerd en ook de gevolgen van deze "jaren dertig crisis" wordt nu gebruikt om niet weer in de fout te gaan. Anno 2010 zitten we ook in een grote financiële crisis, maar zoals ik al schreef men probeert van die tijd te leren en de gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Zie ook het bericht op WIKIPEDIA.

Het gevolg van deze tijd was dat er steeds meer ontevredenheid heerste en dat was dan ook de reden dat de NSB zo groot kon worden.

De Nederlandse staat sprong wel zoveel mogelijk bij, maar dat werd ook niet altijd toegejuicht. Zo hadden ze een tweetal maatregelen:
foto: toenennu/crisijaren De eerste maatregel was dat werklozen zich elke dag moesten melden met een stempelkaart, als je dan aan het einde van de week de kaart vol had, dan kreeg je een uitkering. Om te voorkomen dat er niet zwart gewerkt werd, moest je altijd op verschillende tijdstippen komen.
Omdat er veel werklozen waren stonden er dan ook altijd flinke rijen.
De tweede maatregel was dat werklozen geen fietsbelasting hoefden te betalen, echter deze waren voorzien van een gaatje in het fietsplaatje.

foto: home.planet.nl/~deute003/lokaal/tekst/09g13.htm

Omdat men dus in beide gevallen kon zien dat je werkeloos was, werd deze maatregel niet altijd even positief gevonden, want men schaamde zich dat ze werkloos waren.

Ook deed men aan werkverschaffing, dit hield in dat men werlprojecten creëerden, om de mensen toch aan het werk te helpen. Zo is bv de afsluitdijk gebouwd en het Amsterdamse bos. Al was je bv dokter van beroep, dan werd je toch verplicht om een schep in je handen te nemen en aan het werk te gaan. Dit was vaak zwaar en onderbetaald werk.


WERKEN IN OORLOGSTIJD

Toen kwam dan in 1940 de oorlog en werd alles anders, hoewel het fietsplaatje nog tot 1941 stand hield.

foto: www.geheugenvannederland.nl Maar goed de Duitse bezetter kwam en die hielden een propaganda - actie om mensen vrijwillig aan het werk te krijgen, dit ging met posters zoals hiernaast. Hier gingen veel Nederlanders op in, het werd gebracht onder het mom, dat het geen landverraad was, maar landsbelang.

In 1942 werd dit allengs minder, de Nederlanders werden kritischer en het bleek dat het allemaal helemaal niet zo rooslkleurig was als men deed voorkomen.

In 1943 moesten alle mannen tussen de 18 en 35 verplicht gaan werken in de Duitse fabrieken en overige werkzaamheden verrichten, zoals graafwerkzaamheden.
Gelukkig voor veel mannen was de bereidheid om obstructie te plegen zeer groot, dus vele mannen kregen vrijstellingen om allerhande redenen of konden onderduiken.

in 1944 tot aan het einde van de oorlog werd het allemaal grimmiger en hielden de Duitsers razzia's en werden veel mannen alsnog tot werk verplicht., zie ook het artikel op WWW.HETGEHEUGENVANNEDERLAND.NL,

Niet alleen de Nederlandse jongemannen moesten werk, maar de joden en andere gevangenen die in KAMPEN zaten moesten zwaar werk verrichten, deels omdat er teveel werk was, omdat de Duitse mannen in de oorlog moesten vechten of omdat ze gesneuveld waren. Maar ook om ze bezig te houden, zoals bv in Lievelde, waar de gevangenen moesten graven om zgn het water tegen te gaan.


DE ACHTERHOEK

Uiteraard was bovenstaande ook in de Achterhoek duidelijk te merken, velen moesten verplicht werken in fabrieken, zo kunt u bv het verhaal lezen van Mevrouw Kempers over haar vader, afkomstig uit Aalten, die bij de Mauserfabriek in Duitsland moest werken en daar uiteindelijk kon vluchten. Klik voor haar verhaal op DEZE LINK.

Wat werkverschaffing betreft kende ook de Achterhoek een aantal projecten, in winterswijk bv de aanleg van het openluchtzwembad, de aanleg van de algemene begraafplaats, aanleg van wegen en de ontginning van het Wooldse en Kottense veen, zie ook WWW.STRANDBAD.NL,
Ook het OPENLUCHTTHEATER in Lochem is door de werkverschaffing gebouwd.

Kent u ook een project dat gebruikt werd voor werkverschaffing of u heeft een verhaal van een familielid die in de Arbeitseinsatz te werk werd gesteld, al dan niet verplicht of u heeft een ander verhaal dat hier mee verband houd en u wil dat met mijn lezers delen, schrijf dan een mailtje naar mij en ik plaats het hierbij, al dan niet met uw naam.


WAARGEBEURDE PERSOONLIJKE VERHALEN

Kees Verbeek, die zijn jeugd en jong volwassenheid doorbracht in de Velswijk heeft ook een spannende persoonlijke ervaring, Klik HIER voor zijn verhaal.


Wilt u mij verhalen of foto's sturen, dan kunt u contact met mij opnemen via het vlaggetje beneden of via het reactieformulier in het menu, zodat ik u mijn emailadres kan geven.