Welkom in het

LEESZAAL - ARCHIEF

Hier vindt u verhalen van Wim Bluemers

Dat tabak 'n raar grei is woor a'j dufteg verslaafd an raken könt dah hoof ik de meiste leu neet te vertellen. Dat 't slecht grei is, en ok nog bizunder schadelek veur 't lichaam steet op elk peksken te laezen. 't Mot zelfs al is veur ekommen waen dat ne boer dan allemachteg las van vlegen had, ziene beeste instrek met nicotine. Dah was neet zo verwonderlek, in dee dage beston der ne middel dat veur insektenverdelging, in plantenkassen en zo, op 'n vuurtest eplaatst wodden. Deur den damp den der dan af kwamp gaf 't ongedeerte de geest. Den boer kwamp ter lillek met op de koffie, want naodat hee 't eerste beest der met had in estrekken, en al halverweggens den tweeden was, veel nummer een morsdood an de grond.

Aover 't ontstaon van tabak bestaot meerdere verhalen. Too Onzen Leven Heer de wereld op peute wol zetten kreeg Lucifer van Um de boodschap: "Haal mie eerde uut de deepte van 't water!". Lucifer gink op pad, en kwamp 'n dag of wat later trugge met ne hand vol eerde. Hee was luk niejsgiereg naor wat Onzen Leven Heer der met wol, en hee had stiekem wat van dee grond trugge ehollen in zien mond. Onzen Leven Heer nomp now den hand vol zand, en streujen 't uut aover de grond, woorbie E sprok: "Laot 't worden".

De eerde dee Hee had uut-estreujd greujen en greujen, en den Schepper kek vol bewondering too. Tot dat Hee opschrok van ne haeveg gejammer en gebleer. Al rap was now dudelek dat Lucifer wat van de grond achter had ehollen, want in zien mond was de eerde ok gaon greujen. Onzen Leven Heer laezen 'm de lesse, en leet 'm 't grei uutspiejen. 't Was uut disse eerde vermengd met de spieje van Lucifer dat noe aeven later den tabak greujen.

In andere verhalen aover tabak is ter spraoke van dat 't ne schepping van den duvel is. Too dèn dee plante eenmaol had emaakt wol e der ok schik van hemmen, en brach eur naor de eerde en begon der door hele velden met an te planten. Drok was e door met gengs too der ne boer lanks kwamp en is efkes bleef staone um te zene wat den duvel door uutspoken.

Ziene niejsgieregheid wodden 'm de baas en hee vroog: "Wat maak ie door?". "Dah kö'j toch wah zene,ik plante!", dei den duvel um bescheid." "Wat is dah dan wah veur ne rare plante, zo eets kenne ik neet. Hó heit dah spul dan wah?". " Dah zol ie zekers wah geerne willen wetten, of neet dan, menneken!" zo grunzen den duvel now. "Noh, ik kan ow wah zeggen dat ie dat vanze lang zal ze laeven neet raonne könt.

Zö'w der um wedden? As ie mie de name van disse plante veur margen neumen könt, krieg ie van mie al 't land én de planten dee der op staot.
Rao'j ie 't neet dan heur ie mie met lichaam en zele too. Maor begint ter maor lever neet an keerltjen, ie bunt door toch neet snugger genog veur".

"Zo, en iej dachten slimmer te waene as ik", sprok 't boertjen dan. "Vaderman raekend der maor neet te völle op, want dah kon ow wah is tegenvallen. Ik nemme de wedde an!"
Onderweg naor huus begon den boer der an te twiefelen en kreeg al spiet dat e der in was etrapt. Eenmaol in huus zoog e 't helemaols neet meer zitten. Met ne gezichte as of e slim las van pieren had gink e de kökken in. "Foi Hendrik wat kiek ie toch benauwd, is ow wat too-estot?" vroog 'm de vrouwe. Noe vertellen den boer wat ter loos was. Arg goochem von de boerinne 't neet, maor zee wis raod. "Ik zalle den duvel kriegen, van mienen Hendrik blif hee af!"
Zo moppern ze. Doornao begon ze zik spiernakend uut te trekken en strek zik van onder töt baoven in met teer. Dan grep ze ne veren bedde uut de beddekaste en scheurn den teik an plodden. De veren staoven in 't rondte. De boerinne rollen zik links en rechsumme deur de veren. Zee zoog ter uut as ne uut de krachten egreujde ganze.

Ze wachten töt de aovendschemme der was, en slop too naor 't land met doorop de vrömde planten. Ze smoksten der dwars deur hen en dei as of ze der dufteg van etten. Den duvel dèn nog altied drok bezeg was kek now verstoord op van zien wark, en klappen ne maol in de hande. "Wil ie hier en gunder wal is rap maken da'j uut mienen tabak komt!" reern e, en gooien ne grote kloete zand naor den vrömden vogel. 't 'Veugeltjen'maken dat ‘t der tussen uut kwamp.

'n Paar uur later gink den boer naor den duvel. Dèn had schik aover de zovölste mensenzele den e an zienen verzameling kon bie schrieven. Van uut de wiedte reep e al: "En, dommen boer, bu'j der achter hó miene planten heit?". "Jao wisse wet ik dat!" reep den boer now: " 't grei heit toch zekers tabak!". Raozend en scheldend smet den duvel zien batse an de kante, en woest staof ter op ziene bokkepeute van deur. Den boer trad op huus an, en kussen de vrouwe dat 't smakken.

8 oktober 1995 verbetterd op 14 febrewari 1997