Vroeger als kind kwam ik geregeld bij mijn oom, Herman de Köster.Herman heeft mij geleerd te kijken naar de natuur. Pas later, toen Herman was overleden begon de liefhebberij op te spelen en besefte ik dat Herman, een Jansen de prikkel had doorgegeven.
Weerspreuken zijn echt iets voor liefhebbers en mensen die van taal en geschiedenis houden.
Achter elke spreuk schuilt wel een betekenis. Veel van deze spreuken zijn uit overlevering van vele generaties blijven bestaan. Ik heb zelfs gelezen dat men weerregels heeft gevonden uit de Griekse oudheid.
Veel spreuken hebben een voorspellende waarde.
"Sneeuw op het slik, binnen drie dagen ijs dun of dik".
Wil in de winter nog al eens uitkomen.
Ook worden in veel spreuken heiligen genoemd. Deze namen in spreuken van heiligen zijn ook al eeuwenoud.
Iedere dag van het jaar werd in de oudheid naar een heilige vernoemd. Ik laat het vooral aan de fantasie en kennis over wanneer men een spreuk bij een bepaald weertype of tijd van het jaar in wil zetten.
Vooral aan de gedragingen van dieren of verschijnselen in de natuur is vaak te merken of er weersverandering op til is.
Ook zijn er vele spreuken gewijzigd om zodoende een humoristisch karakter te krijgen.
"Kwaakt de kikker in het riet, binnen drie dagen regen of het regent niet".
Er gaan dagen voorbij dat er niet over politiek, werk, familie en dergelijke wordt gesproken. Daarentegen gaan er géén dagen voorbij waarbij er niet over het weer gesproken wordt.
De natuur wil niet met zich laten sollen. De Russen hebben het geprobeerd door ten tijde van het defilé, zo trots als honden met zeven staarten de dreigende buien te beďnvloeden zodat deze ergens anders tot ontlading kwamen. Zo bleven de niet roestvaste medailles van de generaals blinken in de zon.
(wanneer `t reagent in mei, is april voorbij en as `t sneeuwt in september, völt de kerst in december)Het weer wordt ons dagelijks voorgeschoteld via krant, telefoon, computer of televisie.Het weer voorspellen aan de hand van deze informatie is daarom geen kunst, sterker nog het is geestdodend te zien hoe een en ander wordt aangeleverd. Een druk op de knop of een klik met de muis en je bent volledig op de hoogte. (Zit ie-j achter `t huus, in de schaduw van `n muus! Bel Hans Anders én de krant, d`r is iets met o-w ogen an de hand)Wat is er mooier dan zélf kunnen zien wat er gaande is met het weer. Kijk naar vogels, muggen, spinnen en kijk tevens naar de gedragingen van bepaalde loofsoorten en dennennaalden. Dan pas kun je écht van `t weer genieten.
Regen, hagel, sneeuw en ook de herfstige wind worden dan ineens mooie natuurverschijnselen. (De bladeren valt, de beume wordt kaal. De westen wind geet d`r met an de haal. Ik kan niet treuren dat `t blif guren, zo kump `t meeste blad tóch bie-j de buren)Wanneer je de oude gedragingen van de natuur nog weet te achterhalen en wanneer je de oude spreuken van vroeger weet te vertalen, dan pas wordt het interessant te onthouden wat het weer heeft gedaan in `n bepaalde periode. (Hagelstene zo groot as kruu-jwagens, sneeuwvlokken as bergkappen, de kniens valt dood in de wei, dán pas sprekk-n wie-j oaver zwoar weer in mei)
De zomer maakt vele mensen blij en weten hun lichamelijke klachten op te schuiven naar een later jaargetij. Kijk eens meer in de lucht en geniet van bepaalde gedragingen van de wolken die altijd wel iets te vertellen hebben. Een prachtig voorbeeld is de onweerswolk. Kijk en volg deze eens tót het moment van ontlading. (Onweer dreigt, wie verwacht `n donder. De vogels vliegt laeg, de muggen d`r onder. De ramen gaot lös en smiet áf den dekken. En raps begint o-w de muggen te stekken)De natuur wil niet met zich laten sollen.
Russen hebben het geprobeerd ten tijde van de Tsaren en presidenten die zo trots als een hond met zeven lullen op het bordes stonden. Ze schoten middels een vliegtuig chemische stoffen in een buiencomplex en ja hoor, enkele tientallen kilometers verderop viel de regen met bakken uit de lucht. Vraag me niet welke stof (stikstof) maar het principe is gebaseerd op kleven van condens en het door de temperatuur te verlagen vormen van druppels die groter dan natuurlijke druppels de aarde besmeurden met de vieze troep die er mogelijk bij in zat en de mensen de natuur niet meer konden geloven. Gelukkig is dat hier niet meer zo.
Het weer is een spel tussen stijgende en dalende lucht met de hogedrukgebieden (rechts draaiende winden) en lagedrukgebieden (links draaiende winden).
Koude lucht zakt terwijl warme lucht stijgt. Kijk naar een (hete) luchtballon. Al het vocht wat hier valt verdampt ook. In de bossen iets later dan op het gras of open velden. Kijk naar de soorten beplantingen die er staan zoals heide en dergelijke.
In gebieden zoals India en Indonesië waar een moesson heerst valt in een korte periode héél veel regen echter de natuur kan er niet alles van gebruiken. Vertel iets over het ontstaan van veel riolering en verharding rond de boerderijen. Waar zijn de oude göttegaten?
Gelukkig kunnen we hier gebruik maken van Satellieten, Computers en Radar. Vroeger toen men nog nauwelijks radio`s hadden was bijvoorbeeld de bovenmeester van Vierakker wel in het bezit van een radio. Hij luisterde naar het weerbericht en schreef dit vervolgens op.
Op school lazen de kinderen het bericht met als doel dit in huis te vertellen. Zo werden er heel wat oogsten gered.
Het kijken en luisteren naar de natuur in de breedste zin van het woord is pas écht het weer kennen.
Mocht u nu zelf een leuk verhaal of anekdote weten, stuur dan even een berichtje per mail of per post, dan plaatsen we dat hier op deze site.



