Welkom in het

LEESZAAL - ARCHIEF

Hier vindt u verhalen van Gait den Strieker ofwel Gerbert Abbink.

As oorlogskind geboren,hol i-j daor altied wel wat van aover.

Niet de eerste laevensjaoren, want geboren in 1940 bunt de eerste jaoren allene maor flitsen van herinneringen of verhalen van vader en moeder.
Maor veural’t laatste oorlogsjaor he’k och wel aardig bewust met-emaakt.

Wat ’t meest is bi-j-ebleven, is ’t woord ”Mof” en ’t hakenkruus dat wi-j niet nao mochten tekenen. Veural nao de oorlog, toen der op schole ok meer van verteld werd, begonnen wi-j toch meer te begriepen waorum onze olders zo afgavven op de Duutsers. Ok aover die luu die verkeerd bunt ewest in den oorlog werd allene maor fluusterend aover epraot en as wi-j in de buurte wazzen,viel’t inens stille.

Pas jaoren later kregen wi-j zo mundjes maote en vake ok nog bi-j toeval meer te heuren. Ok werd ons toen veur-ehollen niks van de straote op te rapen of dingen op te graven. Wi-j kregen dan veurbeelden te heuren van kinder maor ok van groten die ongelukken hadden ekregen as ze wat met nammen wat met de oorlog te maken had.

Daorover wil ik now mien verhaal doene.

’t Was zo rond 1950 toen ik 4 kammeräödjes moch vraogen um mien verjeurdag te kommen vieren.’t Juuste jaor wet ik niet meer ondanks de völle pogingen um dat te achter halen. Ik bun der niet achter-ekommen of ik now negen,tiene of elf was eworden. ’t Was in elk geval nog in de lagere schooltied.

Toen de kammeräödjes bi-j ons wazzen,had mien moeder de limonade al klaor staon en zie had as extraatje, Maria-kuukskes met botter en suker der op.

Toen wi-j dat enuttigd hadden, bunt wi-j zo as altied, naor ”ONS” bos egaon um daor de middag deur te brengen.
Ons bos was’t Pellekaonsebos, dat nog steeds an de rand van ’t darp ligt.

’t Bos was in drie stukken op-edeeld. An de kante van de Halseweg, achter de weide van Hillen, was ’t oldste gedeelte. Daor was ruumte veur een banke. Dat was toen de plek waor at de jongeluu bi-j mekare kwammen. Now zol dat ’n hangplek enuumt worden. De plek was groot genog um daor te kunnen voetballen met de beumen as doelpäölen. Ok was daor ’n wielerbaan uut-egraven um daor met olde fietsen rond te jakkeren.

Dan ha’j ’n middestuk met jonge dennen en daor weer achter een bos met allemaol gravens der in.
Daor ston nooit gin water in, dus dat wazzen mooie plekskes um te verstoppen.

Achter het bos streumen de Bottergrave, waor vake warm water in ston. Soms dreven der ook wel van die witte slierten in, die wazzen’n betjen vettig.
Disse grave kwam van de botterfabriek ”Erica”. Pas later kwammen wi-j der achter dat die slierten te maken hadden met de restanten room die in ’t spuulwater kwammen. ’t Water werd daor gebruukt um dagelijks de boel schone te hollen. Dat gebeuren met water en stoom. Dit water streumen via de Bottergrave naor de Vloed en liep wieter naor de Veengötte.

In den Bottergrave bouwden wi-j dammekes zodat ’t water hoge kwam te staon. Now wazzen der altied wel andere blagen die dat weer kapot maakten. Dan was ’t zogenaamd oorlog in ’t bos. Een jonge, ik zal de name niet nuumen, den blaozen die dammen op met carnbid. Zien vader had een werkplaatse waor at nog wel’s wat uut-edokterd werd, vandaor zien wiesheid met ’t opblaozen.

Toen wi-j in’t achterste bos an ’t spöllen wazzen, zaggen wi-j an ’n kante van de grave ’n soortement van piepe uut de grond stekken.
Met ’n touw,dat wi-j in ’t bos hadden evonden, zollen wi-j den piepe der wel effen uut trekken. Dat wi-j met iets bezig wazzen wat niet helemaol in orde was, bliek wel uut de praotjes die wi-j tegen mekare hadden ”I-j meugt mien goeie jas hemmen en i-j mien voetbalschoenen”. De grootsten en oldsten onder ons zol an ’t touw trekken. Wi-j laggen ’n endje wieter in een andere grave.

Hi-j trok en toen…….toen niks. Wi-j hebt toen den piepe achter ons an eslept tot an de Bottergrave.
Daor hebt wi-j met onze zakmessen den piepe mooi schone -ekrabt. Hi-j glimmen haost, zo glad was eworden. An’t touw hebt wi-j den piepe in de Bottergrave laoten zakken en bunt toen wieter gaon spöllen.

Toen ’t tied werd um nao huus te gaon, hebt wi-j den piepe uut de grave etrokken en umstebeurte op de nekke enommen. Soms donderen den piepe wel’s op de grond. Op ’t laatst heb wi-j twee olde fietsbanden enommen, die wi-j onderweg in ’n grave zaggen liggen en’m daor dwars in-elegd. Wi-j bunt toen via ’t Krentepaedjen, dat langs de Weide van Buunk van de Pol liep, richting de Polweg elopen. Daor wonen ik namelijk.

Onderweg bi-j ’t water van de Pol, kwammen wi-j in onze ogen ’n olde man tegen. Want as blagen was ieder, die ’n betjen gries haor had, old. Hi-j kek niet naor den vracht die wi-j metsjouwen, maor wees ons op’n rookwolk boven Durkum. Daor zol’n grote brand weazen bi-j de Vredestein brandenfabriek. Het kon ons niet zo volle schaelen want den piepe begon steeds zwaorder te waegen en deurumme liepen wi-j maor vlot op huus an.

Aover de olde spoorbane hen en langs de stro-en heujbargen van Radstake en Regelink. En dan stiekum achter de hegge van mien huus sluipend, heb wi-j den piepe toen bi-j de buurman in de schure neer-elegd.
Wi-j hadden eerst nog ’t plan um den piepe in de waterputte te gooien.Dat was een waterputte met zo’n zwengel, waor a’j goed met mosten uutkieken wanneer de emmer naor beneden mos. Dan ging den zwengel met zo’n rotgang in de ronte en mos i-j oppassen um gin klap te kriegen. Maor umdat den putte nog dagelijks werd gebruukt,heb wi-j daor maor van af-eziene.

De buurman, den wi-j in de buurte allemaol Opa nuumden en de echte opa van een van ons was, hef den piepe evonnen. Wanneer wet ik niet, maor ik wet nog donders goed dat der groot alarm werd eslagen. In’n speciale auto met völle stro in de laadbak, is den zogenaamde piepe af-evoerd.

Of wi-j ons zelf an-egeven hebt of dat de politie dat uut-evonnen hef ,wet ik ok niet meer. Wi-j kwammen der toen wel achter dat den piepe’n 50 centmeter lange mortier- granaat was, den nog op knappen ston.
Ergens buuten ’t darp is den granaat tot ontploffing ebracht. Der kwam’n stuksken in de Graafschapbode en wi-j mosten veur de klasse kommen
Dat was op de openbare laegere schole van Meister Drost an de Durkumseweg. De hele schole zol’t wetten hoe stom en hoe völle geluk wi-j hadden ehad.

Pas a’j zelf kinder hebt, kom i-j der achter wat onze olders veur narigheid heb ehad aover wat der allemaol had kunnen gebeuren.

Now, ruum vieftig jaor later, laes ik in ’t boek ”Er op of der onder” dat in’t Pellekaonsebos’n Duits verzetsnest tot an ’t ende nog hef evochten. En ok dat de boerderi-je ” de Roskamp ”,die vlak bi-j ’t bos lag ,in brand werd eschotten.
A’j dat allemaol beziet, dan is ‘t niet zo verwonderlijk dat den granaat daor in’t bos lag.

Uut ’t feit da’k dit verhaal met al mien ledematen en de tien vingers nog op hebt kunnen schrieven, bliek maor weer,” ZONDER GELUK WO’J NIET OLD”.

Goedgaon.

Dit verhaal is geschreven door Gait de Strieker, en ik hoop dat hij in de toekomst meer mooie verhalen instuurt.